Yunus evlat edinmeye ne dersin
Bugün Dünya Yunus Günü! Onlar denizlerin en zeki, en sosyal, en neşeli canlılarından! Bugün sevdiklerin için sembolik olarak bir yunus evlat edinmeye ve bu hassas günlerde onlara yunusların neşesini armağan etmeye ne dersin? Yunusların yavrularını 11-12 ay karınlarında taşıdığını ve 4-6 ay süreyle emzirdiğini biliyor muydun? Mesela İstanbul Boğazı’nın yerlilerinden olan afalina türleri yavrularını 12 ay karnında taşırken, 9 ay yavrularını emzirirler ve 4 yıl boyunca başka bir yavru dünyaya getirmezler. Yunuslar, ‘memeliler’ sınıfında yer aldığından halk arasında sıkça kullanılan ‘yunus balığı’ tabiri doğru değildir. Yunuslar akciğerleriyle solunum yapar; solungaçları yoktur. Soluk alabilmek için suyun yüzeyine çıkarlar. Bazı yunuslar 8 metreye kadar sıçrayabilir, nefeslerini yaklaşık 30 dakika tutabilirler. Zeki ve sosyal canlılardır; gruplar halinde gezer, beslenir ve dinlenirler. Genellikle avlarını takip ederler ve edindikleri tecrübeler sayesinde balık sürülerinin yollarını senenin hangi zamanında, nerede keseceklerini bilirler. Bir yunus grubu küçük bir topluluktan ya da yüzlerce, binlerce yunustan oluşabilir.
Oyun oynamayı çok severler. Onları kimi zaman teknenin yanında yarış yaparken, kimi zaman kendilerinden küçük balıklarla, balon balıkları, süngerlerle oyun oynarken görebilirsin. Dünya’da, 89 yunus (dişli balina) ve balina (dişsiz balina) türü bulunurken, bunlardan 75’i yunus türüne aittir. Yunusların 72’si denizlerde yaşarken 3 türü ise nehirlerde yaşar. Türkiye’yi çevreleyen denizlerde en çok gözlemlenen yunus türleri, Afalina (Tursiops truncatus), Mutur (Phocoena phocoena relicta), Tırtak (Delphinus delphis),Çizgili Yunus (Stenella coeruleoalba ). Ülkemizde de görülen bütün türler IUCN kırmızı listesine göre tamamı insan kökenli faaliyetlerden dolayı “ tehlike altında”olarak sınıflandırılmışken, Tırtak türü, 2003 yılında Uluslararası Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) ‘tehlike altındaki türler’ listesine girmesine rağmen son 60 yılda popülasyonları %50 oranında azaldı. Denizlerin gün geçtikçe kirlenmesi, besin azalması, deniz trafiği, su altı gürültüsü (özellikle petrol arama faaliyetleri esnasında üretilen ani ses) , kasti öldürme, hedef dışı olarak ağlara takılma ve yunus tutsaklığında kullanılmak üzere doğal yaşamlarından alınmaları yunusların geleceğini tehdit ediyor!
WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) Yaban Hayatı Ekibi olarak ülkemizde yunusların korunmasına katkı sağlamak için yerel STK’lar ve yerel yönetimler ile işbirliği yapıyor, izleme ve koruma çalışmalarına Kuşadası ve İstanbul Boğazı’nda devam ediyoruz. Dünya Yunus Günü’nde bir yunus evlat edinerek ya da aylık düzenli bağışlarınız ile bu eşsiz canlıların denizlerde özgürce yaşaması için yürüttüğümüz çalışmalara siz de destek olun!
