11’inci maraton ülkesi Türkiye
İklim değişikliğiyle birlikte dünya, su krizini daha derin yaşarken aşırı sıcaklar, seller ve uzun süreli kuraklıklar insanlığı tehdit ediyor. Dünya genelinde 2 milyardan fazla insan temiz ve güvenli içme suyuna ulaşamazken çoğunluğu çocuk olmak üzere yılda 2 milyon insan susuzluğa bağlı sorunlarla hayatını kaybediyor. Su krizinin gelecek yıllarda dünyayı daha çok etkileyeceğine kesin gözüyle bakılırken Avustralya’da yaşayan aktivist Mina Guli, 40 ülkeyi kapsayan bir su maratonuna çıktı. Su kriziyle ilgili hükümetleri ve şirketleri uyarırken toplumların farkındalığını arttırmayı amaçlayan Susuzluk Vakfı (Thirst Foundation) kurucusu Guli, 22 Mart Dünya Su Günü’nde kendi ülkesi Avustralya’da başladığı 42 kilometrelik maratonlar çerçevesinde Özbekistan, Tacikistan, Kenya, Tanzanya, Malavi, Zambiya, Zimbabve, Botsvana ve Güney Afrika’da koştuktan sonra Türkiye’ye geldi. Run Blue 2022 adını verdiği koşuların Avrupa ayağını Türkiye’den başlatan Guli, dünyada kuraklıktan en çok etkilenen 200 bölgede maraton koşacağını bunlardan ikisinin Türkiye’de olduğunu vurguladı.
50 yıl sonra elimize geçen fırsat BM Su Zirvesi
22 Mart 2023 tarihinde ABD-New York’ta gerçekleşecek Birleşmiş Milletler Su Konferansı öncesinde dünya çapındaki 200 şirketin su konusunda somut adımlar atmasını sağlamak için 200 maraton hedeflediğini belirten Guli, ülkesi Avustralya’nın da 10 yıl kuraklık yaşadığını vurguladı. Guli, “Su için son 50 yılın en önemli Birleşmiş Milletler konferansı yapılacak. Suyun küresel gündem maddesi yapmalıyız, dersler çıkarmalı, acilen harekete geçmeliyiz. Bir tişörtün yapımı için gerekli su bir ömür boyu tüketeceğimiz su kadar. İnsanoğlunun su harcama oranı o kadar yüksek ki su kendini yenileyemiyor. Bu farkındalığı arttırırken hükümetler, şirketler ve bireylerin suyun değerini bilmesini amaçlıyorum” dedi.
“Tuz Gölü’nde ölen filamingolardan etkilendim”
Konya’daki obrukların arasından Tuz Gölü’ne koştuğunu söyleyen Guli, “Tuz Gölü iklim değişikliğinden en çok etkilenecek yerlerden biri. Geçen yıl binlerce yavru filamingonun susuzluk nedeniyle hayatını kaybetmesi beni Tuz Gölü’ne çekti. Konya’da oluşan obruk çukurlarının arasından Tuz Gölü’nde koşarken suyun sadece insanlar için değil tüm dünya ekosistemi için hayati önemli olduğunu anlatmaya çalıştım. Tuz Gölü’ne gelen suyun başka yere yönlendirilmesi(tarımsal sulama) bu sonuçları doğuruyor. Bir tarım ülkesi olan Türkiye’nin elindeki su kaynaklarını iyi koruması ve değerini bilmesi gerekiyor. Tuz Gölü’ndeki sorunların benzerleriyle Almanya’da Ren, İngiltere’de Thames ya da Fransa’da Loire Nehri de uğraşıyor. Dünyanın su sorunu var ve dünya görmezden geliyor. Ama ben görüyorum ve dünyanın da görerek harekete geçmesini istiyorum.” dedi. Tuz Gölü’nde binlerce yavru filamingonun ölümünü uzun uğraşlar sonucu belgeleyen Fahri Tunç, çektiği fotoğraflarla BBC gibi uluslararası kuruluşların dikkatini bu narin sulak alana çekmişti.
“Geri dönüşümlü su kullanımı artmalı”
Tuz Gölü ve Pamukkale’de 42 kilometrelik maratonlar koştuğunu belirten Guli, “Musluktan gelen suyun aslında ekosistemin dengesi olduğunu bilmemiz gerekiyor. Su körlüğüne kapılmamalıyız. Şirketlerin üretim için kullandığı suyun değerini bilmesi, bireylerin günlük su tüketimini sorgulaması gerekir. Avustralyalı Aborjin yerlisi, ‘karar vericiler toprağı tanısalar suyun değerini bilirlerdi’ diyerek bana önemli bir öğüt vermişti. Tuz Gölü’nde gördüklerim bu sözün ne kadar doğru olduğunu kanıtladı. Türkiye’de tekstil üretimi için gerekli suyun miktarı çok büyük. Pamuk üretimi için geri dönüşümlü suyun kullanımını gözlemledim. Six for 6(Altı için 6) adını verdiğim koşularla BM zirvesine kadar tüm dünyaya mesaj vermeye çalışacağım” dedi.
2016 yılında Dünya Ekonomik Forumu Genç Küresel Lider listesine giren Mina Guli, Fortune Dergisi’nce Jeff Bezos ve Papa’nın da yer aldığı dünyanın en etkili 50 lideri arasında gösterilmişti. Sydney Vadeli İşlemler Borsa’sında avukat olarak çalışırken dünyanın su sorununa dikkat çekmeyi hedeflediğini belirten Guli, Tuz Gölü ve Pamukkale traverten maratonlarıyla 119’uncu koşusunu tamamladı. Bulgaristan, Arnavutluk, Makedonya, Stockholm, Karadağ, Hırvatistan, Avusturya, Almanya, Hollanda, Belçika, Fransa, İsviçre, İtalya, İspanya ve İngiltere’de koşmak için Avrupa’ya geçen Guli, Güney ve Kuzey Amerika kıtalarında da koşacak. Öte yandan Türkiye su sorunu yaşayan ülkeler arasında 32’inci sırada yer alıyor. Tuz Gölü’nde Temmuz 2021’de yaşanan filamingo ölümleri doğa fotoğrafçısı Fahri Tunç tarafından tüm dünyaya anlatılmıştı. Birleşmiş Milletler Hükümetler Arası İklim Değişikliği Panelinin (IPCC) raporlarına göre Türkiye toprakları iklim değişikliğine bağlı yağışların azlığı nedeniyle su sorunu yaşıyor. Türkiye’nin yüzde 60’ının çölleşmeye eğilimli olduğu vurgulanıyor.
Source Nasa:
https://visibleearth.nasa.gov/view.php?id=73963
https://visibleearth.nasa.gov/view.php?id=74443
