16 milyon turist 10 milyar dolar gelir
Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) rakamlarına göre ülkemiz dünya turizm sıralamasında gelen turist sayısıyla 5’inci, elde ettiği gelirle 11’inci sırada. Koronavirüs salgını tüm dünyada en çok turizm sektörünü etkilerken ortalama yılda 16 milyon turistin geldiği Türkiye, 10 milyar dolar gelir elde ediyor. Turizmin Türkiye ihracatına katkısı yüzde 7 olarak belirlenirken, toplumların bilimsel ve kültürel birikimlerinin aynası olan ansiklopedi yayınlarına ülkemizden önemli bir katkı geldi. 16 ciltten oluşan Türkiye Turizm Ansiklopedisi’nin koordinatörlüğünü Prof. Dr. Nazmi Kozak ve Prof. Dr. Metin Kozak yaptı. 200 harita ve 2 bin görselle zenginleşen6 bin 432 sayfalık Türkiye Turizm Ansiklopedisi’ni Milliyet’e anlatan Prof. Dr. Nazmi Kozak, ansiklopedi yayıncılığının 18’inci yüzyıldan sonra dünyada önem kazandığını ve digital ortamda halen geçerliliğini koruduğunu belirtti.
Anadolu Üniversitesi eski Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nazmi Kozak, “Ülkemizde turizm sektörü çok hızlı gelişiyor. Turizm tarihimize yönelik sözlü tarih çalışması yapmıştık. Türkiye Turizm Ansiklopedisi ise bu araştırmadan beslendi ve akademisyen, araştırmacı ve lisansüstü öğrencilerin katkılarıyla 6 yılda hazırlandı. 2 koordinatör, 31 araştırmacı tarafından hazırlanan Türkiye Turizm Ansiklopedisi’nde 2 bin 240 yazar toplam 8 bin 084 ansiklopedi maddesi yazdı. 16 ciltten oluşan bu ansiklopedi, içerdiği konular, kapsamı ve getirdiği bazı yeni uygulamalarıyla Türkiye’de hazırlanan ve yayımlanan ansiklopediler içinde ayrı bir yere sahip. Kapsamıyla da dünyada ilk diyebiliriz. Ülkemizde bütünüyle ülke içi yazarlarca hazırlanan ansiklopedi sayısı azdır. Eserimiz iletişim teknolojilerinin yaygınlaşmasından yararlanılarak geliştirilen yöntemle hazırlandı. Turizm kavramları, kurum ve kuruluşlar, eğitim-öğretim kurumları, arkeolojik kazılar, bakanlıklar, yasal düzenlemeler vurgulandı.” dedi.
Zengin yazar kadrosu
Dr. Sedat Bornovalı, Mary Işın, Erdir Zat, Seyhun Örs, Sinan Genim, Bahattin Yücel, Halim Bulutoğlu, R. Smith, Prof. Dr. Mihriban Özbaşaran, Doç. Dr. Zeynep Tuna Ultav gibi isimlerin yazarı olduğu ansiklopedinin 200 harita ve 2 binden fazla görselle zenginleştirildiği de öğrenildi. Prof. Dr. Nazmi Kozak, “Türklerin Anadolu topraklarında organize ettikleri ilk fuarın 13. yüzyılda Kayseri’de düzenlenen Yabanlu Fuarı oyduğunu biliyoruz. Kervanların ticaret rotaları üzerinde kurulan fuarda kumaş, at ve eşya satılırdı. Bahar aylarında başlayıp 40 gün süren fuar hakkında Mevlana’nın beyitlerinde, Zekeriya El Kazvani’nin Asaru-l Bilad adlı eserlerinde bilgiler bulunur. 1400’den itibaren Edirne’de düzenlenen Hıdırellez ve Kakava Şenlikleri, tarih ve turizmin şöleniydi. Başka toplumlarda başka isimlerle kutlanır.
Bulgaristan-Hasköy’de 1764’ten itibaren düzenlenen Uzuncaabad-ı Hasköy Panayırı’na dünyanın dört yanından tüccarlar çeşitli ürünler getirirdi. Sultan Abdülaziz 1863 yılında Sultanahmet Meydanı’nda Sergi-i Umumi-i Osmani’yi açmıştı. Cumhuriyet öncesinde; 1894’te İstanbul’da Dersaadet Ziraat ve Sanayi Sergisi, 1903’te Diyarbakır Ziraat ve Sanayi Sergisi, Halep Ziraat ve Sanayi Sergisi, Trabzon Mamulat ve Mahsulat Sergisi, Edirne Mahsulat ve Mamulat Sergisi, Bursa Sergisi, Uluslararası İstanbul Sergisi, Hilal-i Ahmer Sergisi, Türk Sanayi Sergisi sayılabilir.” diye konuştu.
Hippiler’in İstanbul’a turistik protesto seyahati
Vietnam Savaşı ve ABD işgalini protesto etmek için yola çıkan Hippiler’in 1965-1979 yıllarında yoğun olarak Sultanahmet’te turist olduğunu belirten Kozak II. Abdülhamit’in yurtdışı farlarına katılımı çok önemsediğini de ekledi. Kozak, “1863 tarihinde Sultanahmet’te düzenlenen Sergi-İ Umumi-i Osmani çok önemlidir. 1885 civarında Orient Ekspres’in İstanbul varışlı seferleri, Pera Palas, Tokatlıyan gibi pek çok konaklama tesisin açılması İstanbul’un turizm gelişmesini sağlamıştır. Genç Türkiye Cumhuriyeti ise 1924’ten sonra demiryollarını millileştirirken, turistlerin seyahat etmesini kolaylaştırmıştı. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu’nun kurulması ve 1930’larda başlatılan turizm atağını mutlaka bilmeliyiz. Atatürk’ün kurulmasını istediği Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Ankara Etnografya Müzesi, Mevlana Müzesi, Tokat Müzesi gibi çok sayıda müze bu yıllarda açılmıştı. Atatürk, Alacahöyük gibi bizzat arkeolojik kazıları başlatmıştı. Türkiye Turizm Ansiklopedisi’nin kapsam ve içerik olarak dünyada başka örneği yok. Muhtemelen bizim çalışmamızdan sonra dünyada da bu türden çalışmaların sayısı artacaktır” dedi.
