Mondros Mütarekesi’nin yankıları

Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda Osmanlı İmparatorluğu’nun 30 ekim 1918 tarihinde yenik imzaladığı Mondros Mütarekesi’nin yankıları tüm Anadolu’da hissediliyordu. 7 Kasım 1918 günü VII. Ordu Karargahı kapatılmıştı.  Başkent İstanbul’a dönmesi emredilen Mirliva(Tümgeneral) Mustafa Kemal Atatürk’ün 10 Kasım’da bindiği tren 13 Kasım 1918 Çarşamba öğle saatlerinde Haydarpaşa Garına varmıştı. Esareti kabul etmeyen ve 3 günlük yolculuk boyunca Türk milletinin kurtuluşu için planlar yapan Mustafa Kemal Atatürk, 7 yıldır cepheden cepheye koşmanın yorgunluğunu öfkesiyle bastırıyordu.

Haydarpaşa’da kendisini karşılayan bir manga askere silahlarını teslim etmemelerini ve köylerine dönmelerini öğütledikten sonra dostu ve doktoru  Râsim Ferid (Talay) ve yaveri Cevad Abbas ile merdivenleri inerken de düşünceliydi. Kendisini bekleyen 1911 yapımı Enterprise(Kartal) istimbota bindikten sonra İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan gemilerinden oluşan 55 parçalık işgal donanmasının manevrasıyla karşılayan Mavi Gözlü Dev, içinde biriktirdiği öfkeyi büyük bir dinginlikle sergilemiyordu. Demir yerlerinde gemilerin zincirlerinin çıkarttığı sesler bir ulusun çığlığı gibi kulağına geldikçe Yüzbaşı Cevad Abbas tutamadı kendini. Atatürk ile bir ulusun kurtuluşuna şahit olan Cevad Abbas 1939 yılında yayımladığı “Ebedî Şef Kurtarıcı Atatürk’ün Zengin Tarihinden Birkaç Yaprak” isimli kitabında (Halk Basımevi, İstanbul, 1939, Sayfa 166) şöyle anlatmıştı o anı.

“Atatürk ile askeri ulaşımın köhne bir motoru ile deniz ortasında yaslanan bir çelik ormanının içinden geçiyorduk. Atatürk’ün zarif dudaklarından “GELDİKLERİ GİBİ GİDERLER!” cümlesini işittiğim zaman, mütarekenin doğurduğu derin ve elemli ümitsizliği derhal unutmuştum.”

Terk edildiği ıssız koyda kaderine razı olmayan bir Kuvayi Milliye kahramanı gibi bekleyen Kartal  istimbot, 2016 yılında bulundu. 2017 yılında Amiral Cem Gürdeniz liderliğinde oluşturulan bir gönüllü heyetinin çabasıyla kurtarılan tekne, Levent Akson önderliğinde yenilendi ve tarihin zaman tünelindeki yerini aldı. Şimdi İstanbul’un ilk müze gemisi olmak için Beşiktaş Meydanı’nda sergilenmeyi bekliyor.

Usta Belgeselci Serkan Koç’un anlatımıyla Kartal istimbot

1918 yılı 13 Kasım’ında “Geldikleri Gibi Giderler” dedi ya; bunu sadece aslan gibi bir yüreğe sahip olduğundan değil, zehir gibi bir kurmay zekâya sahip olduğundan, geçmişi ve bugünü sağlam analiz edip, geleceği gördüğünden, daha da önemlisi bütün hücreleriyle kilitlendiği bir stratejisi olduğundan söyledi. Bizler, onun izinden giden bir avuç insan, bu tarihi sözün söylendiği gemiyi bulduğumuzda gördüğümüz şey, mirasına ne kadar sahip çıktığımızdı. Yüzleştik ve dirildik…

Terkedildiği yerden çıkarttık, taşıdık, onardık ve Türk Deniz Kuvvetleri’ne emanet ettik.

Bürokratik hantallığa, biraz da engele takılsa da, salgın sonrası Beşiktaş Meydanı’nda sergilenecek. Boğazdan gelip geçenlere, mesajımız verilecek.

Süreci, Ata’nın kartal bakışlarıyla takip ediyoruz.

Bize, “gemi tapıcıları” diyenlere…

Bu bir gemi değil, Türkiye…

O’nu terketmedik, maviliklere yüzdüreceğiz.

Muzaffer Akyol ağabeyin, gemi ile yaptığı muhteşem doğaçlama konuşmasını izleyin, izletin. İlaç da, sihir de içinde…

Saygılarımızla

Serkan Koç