Greenwich Mean Time (GMT)’a göre 3 saat daha ileride
Kuzey Yarımküre’de yer alan ülkemizin en doğusu ile en batısı arasında 19 meridyene denk gelen 1 saat 16 dakikalık zaman farkı bulunuyor. Yani Anadolu’da doğu ve batı arasında güneşin doğuş ve batışı arasında 76 dakikalık fark yaşanıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 27 Mart 2016 tarihinden itibaren kalıcı yaz saati uygulamasına geçerken, kendisini gösteren kış mevsimiyle 6 yıldır uygulanan bu karara tepkiler artıyor. Küresel olarak kabul gören İngiltere’nin Greenwich kasabası merkezli Greenwich Mean Time (GMT)’a göre 3 saat daha ileride olan ülkemizde 2016 yılındaki uygulamaya dönülmesi için imza kampanyaları açılıyor. sosyal değişim platformu change.org’de açılan 20’den fazla kampanya içinde yaklaşık 300 bin imzayı toplayan kampanyayı açan Gizem Çınar, kalıcı kalıcı yaz saati uygulamasının olumsuz etkilerini anlattı.
Karanlıkta git karanlıkta gel
Endüstri Mühendisi Gizem Çınar, “Gün ışığından daha fazla yararlanmak için alınan bu kararın olumsuz etkilerini çok hissediyoruz. Kalıcı bir saat uygulamasına geçilecekse bu GMT+2 yani 3 değil, 2 saat ileride olmalıdır. Herkes sürekli karanlıkta uyanıyor. Mental olarak inanılmaz kötü etkileniyoruz ve herkes aşırı mutsuz. Sabah kör karanlıkta yollara düşen çocuklar, ailelerini endişelendiriyor. Karanlıkta işe giden milyonlarca insan yine karanlıkta evlerine dönüyor ve ruhsal olarak kendilerini iyi hissetmiyor” dedi.
Tüm Türk halkının daha az gün ışığına bağlı D vitamini eksikliği yaşadığını, kemik gelişimi, bağışıklık sistemi ve ruhsal (depresyon, anksiyete, mutsuzluk, verimsizlik) sağlık sorunları yaşadığını belirten Çınar, “Karar tasarruf için alındı ama uyanan herkes ışıkları açmak zorunda kalıyor. Hem ısınma hem elektrik giderleri artıyor. Ayrıca Avrupa ile aramızdaki fark nedeniyle iletişim sorunu da yaşıyoruz” dedi. çınar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a iletilmek üzere açılan kampanyasına yaklaşık 300 bin kişinin imza verdiğini belirtirken, “Globalleşen ekonomide uluslararası ekonomik faaliyetlerde pek çok ülkeyle iletişim sorunu da yaşıyoruz. Bu sebeplerle gerekli araştırmaların yapılarak 2016 öncesine dönülmesini yani gün ışığından daha fazla faydalanılması için kalıcı yaz saati uygulamasından dönülmesini istiyoruz.” diye konuştu. Çınar, kalıcı saat uygulanacaksa GMT+2 saat dilimine geçilmesi gerektiğini ekledi.
“Biyolojik saat ve güneş saati uyum göstermek zorundadır”
Avrupa ülkelerinin kış saati uygulamasına geçildiğini belirten Psikiyatri Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya ise, kalıcı yaz saati uygulamasının psikolojiye etkilerini değerlendirdi. Kaya, “Gözünüze güneş ışığı geliyorsa beynimizdeki melatonin azalıyor. Bunun sonucunda uykuya geçmek zorlaşmış oluyor. Karanlık bir ortamda ise melatonin seviyemiz artıyor ve beynimiz uykuya hazır olduğumuz mesajını gönderiyor. Biyolojik saatimizle güneş saati, eşzamanlı ve uyum içinde olmalı” dedi. Üsküdar Üniversitesi NP Etiler Tıp Merkezi Psikiyatri Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya, “Sabahları işe ve okula giden insanların yaşadığı zorluklarını, kaygılarını, sıkıntılarını haber programlarında sık sık görmeye başladık” dedi. Kalıcı yaz saati uygulamasının bedensel ve ruhsal etkilerine değinen Kaya, “Beyin gündüz ya da gece olduğunu bize hissettirip, fizyolojik, bedensel işlevler, vücut ısımızı ve hormonlarımızı düzenler. Gözünüze güneş ışığı geliyorsa beynimizdeki melatonin azalır, uykuya geçmek zorlaşır. Karanlıkta ise melatonin seviyesi artar ve uykuya hazırlık başlar. Okul ve işten çıkan insanlar, sosyal hayat ve spor gibi aktiviteler için kendilerine zaman ayırmak ister.” dedi.
Eşsiz coğrafi konumuyla yılda ortalama 110 gününü güneşli geçiren Türkiye, güneş enerjisi içinde önemli ülkelerden biri. 7 Eylül 2016 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın kararıyla geçilen kalıcı yaz saati uygulamasına, sabah erken saatte kalkarak gece geç saatte eve gelenler dava açarak karşı çıkmıştı. Önce İdari Mahkeme ardından Danıştay 10. Dairesi davayı reddederken, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu Bakanlar Kurulu’nun bu kararı alamayacağını belirterek, 14 Eylül 2017’de yürütmeyi durdurmuştu. 7 Kasım 2017’de ise TBMM Genel Kurulunda görüşülen Torba kanunun 6. maddesiyle kanun kalıcı hale getirildi. İleri saat uygulaması, 2 Ekim 2018 tarihinde Resmi Gazete‘de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla tüm yurtta GMT+3 yani 3 saat ileri olarak kalıcı hale getirildi. Uygulamadan önce Türkiye’de yılın 5 ayında kış saati geçerliydi.
KAMPANYA
https://www.change.org/p/karanl%C4%B1ktakalmakistemiyorum-t%C3%BCrkiye-k%C4%B1%C5%9F-saati-uygulamas%C4%B1na-ge%C3%A7sin
