KIZILDENİZ VE MARMARİS

Kısa süre önce Kızıldeniz’de köpekbalığı saldırıları meydana geldi. Ne yazık ki can kaybı yaşandı. Kızıldeniz köpekbalıklarının adeta ‘Kâbe’si olarak kabul edilir. Arap yarımadası ve Afrika kıyısı arasında dar bir şerit gibi uzanan Kızıldeniz’de 44 tane köpekbalığı türü yaşıyor. Güncel kaynaklarda belirtilen rakam bu. Şüphesiz Kızıldeniz de göç alıyor ve bu sayıda artışlar azalışlar yaşanabilir. Bu türler arasında kaplan köpekbalığı, beyaz uçlu köpekbalığı, mako gibi yırtıcılığıyla ünlenmiş türler de var.

Yaşanan son saldırılar ne ilk ne de sonuncu; geçmişte de benzeri olaylar meydana geldi. Ancak, eldeki kanıtlar ışığında bu saldırıların çoğunlukla provokasyonlu (kışkırtılmış) saldırılar olduğu görülüyor. Kıyıdaki otellerden atılmış olması muhtemel yemek artıkları, balıkçı teknelerinden atılan ıskarta balıklar gibi koku ve tat duyularını uyaran faktörler köpekbalıklarını uyarının yoğunlaştığı kaynağa çekerler. Kaldı ki benzeri bir olay 2019’da sularımızda da yaşandı. Büyük köpekbalıklarını kıyıda görmek anormal bir durum değil. İnsanoğlunun denizi kullanma sıklığı arttıkça tehlikeli karşılaşmaların sıklığı da artıyor. Mesela 2020’de güney kıyılarımızda mavi köpekbalıkları kıyılarda giderek artan bir karşılaşma yoğunluğuyla gözlendiler. Bu paylaşıma eklediğim fotoğraf güney kıyılarımızdaki karşılaşmalardan sadece birisini gösteriyor. Yukarıda bahsettiğim provokasyon koşulları sularımız için de geçerli.

Eğlence ya da ekonomik kazanç amacıyla denizde geçirdiğimiz zaman ve alan büyüdükçe karşılaşmaların artması da normal. Bir diğer faktörse sosyal medya paylaşımları. Akıllı telefonlar sayesinde görüntüleme, düzenleme, yazma ve yayınlama teknolojilerini artık cebimize sığdırabiliyoruz. Fakat asıl önemli nokta tanık olduğumuz olayı duyurabilmemiz için hızla ulaşabildiğimiz mecraların olması. Bu sayede artık herkes bir yurttaş bilimci, yurttaş çevreci, yurttaş gazeteci olabiliyor.

Benim gibi profesyonel köpekbalığı araştırmacılarının önemli veri kaynakları arasında bu yurttaşların gönderileri hatırı sayılır öneme sahip. Şüphesiz bunları hemen ve olduğu gibi kullanmıyoruz. Ciddi bir doğrulama, analiz ve çapraz kaynak sürecinden geçiyor ham bilgiler. Tabi bunlar başka bir hikâyenin konuları. Toparlamak gerekirse, kıyılarımızda ve dünyanın herhangi bir yerindeki kıyılarda köpekbalıklarıyla karşılaşmaya devam edeceğiz. Çünkü onların yaşam alanlarına giriyoruz. Sonra da sanki köpekbalığı kıyıya çıkıp güneşlenen insanlara saldırmış gibi feryadediyoruz. Günün birinde kapınıza bir köpekbalığı dayanırsa bakın işte onun haber değeri olur