Gemi İnsanı Haberleri

Bu haftanın özelliği “Kılavuz Kaptanlar Haftası” olması. Yazının başında tüm meslektaşlarımın bu özel haftasını içtenlikle kutlar, ebediyete intikal edenleri rahmetle anarım. Geçen sene yapılan yapılan “Kılavuz Kaptanlar Haftası” etkinlikleri hatıramda çok sıcak. Geçen sene yapılan panelde, IMPA (eski) genel sekreteri Sayın Nick Cutmore, EMPA Başkan Yard. Sayın Kılavuz Kaptan Miguel Vieria Castro, Sayın Kılavuz Kaptan Cahit İstikbal, Sayın Kılavuz Kaptan Ali Cömert bulunmuştu. Günler jet hızıyla geçmiş ve bir yıl olmuş bile. 25 Mayıs 2022’de Fenerbahçe’de gerçekleşen panele vardiya dışında olmam nedeniyle katılmam mümkün oldu. Bu sene ise vardiyadayız.

5 yıl öncesine kadar aldıkları ehliyetle 3 000 groston / 3 000 kilowatt kadar olan gemilerde çalışma imkanı bulan deniz liseli öğrenciler, şimdi en fazla 500 grostonluk küçük gemilerde çalışabiliyorlar. En büyük sorun ise artık 500 groston/ 750 kilowatt gemi kalmaması. Gemilerde staj yapma zorunluğu olduğu için mezun olan öğrenciler uygun gemi bulamıyor. Bu nedenle kendilerini mesleğe taşıyacak ehliyet sınavına girme hakkını kazanamıyor.

Gemi Yangınları
Yangın gördüğümüzde veya yangın ile bir konu geçtiğinde doğal olarak hepimizin içi ürperir. Yangın nerede olmuş, nasıl olmuş, ne zaman sönecek, etrafa sirayet edecek mi vb gibi. Bunlar doğal sorular. Yapılması gereken yangınla mücadele için eğitilmiş personelin yapacağı aksiyonlar nelerdir? Bunun için gemi adamları elbette bir eğitim görüyor. Gözden geçirilecek durum aldığı eğitimin niteliği ve gerekli deneyim sahibi olup olmadığıdır.
Yangınları ben spor müsabakasına benzetirim. Sporda gerek ferdi gerekse takım oyunu oynayın rakibin kuvvetli ve zayıf yönünü bilirseniz ve yeterli tecrübeniz var ise maçı almak o derece kolay olacaktır. Örneğin futbolda kalecinin yan topları alma durumu zayıfsa oradan çalışırsınız. Yangınlarda öyle. Daha önce bir deneyiminiz var ise ve başarılı oldunuzsa en azından kendinize olan güven ve çalışma arzusu da beraberinde gelecektir. Nassia tankeri kurtarmamız bize çok deneyim kattığı bir gerçektir ve daha sonraki yangılarda ondan aldığımız deneyimi sahada uygulama fırsatımız olmuştu.
Teknolojik gelişmeler, ekip ve ekipmanın sayısının artması ve daha yeterli seviyeye gelmesi ebetteki yangınla mücadelede başarı oranını yükseltecektir. Ancak, ne olursa olsun ekibin yeter sayı ve bilgi ve biriminin olması ve bu bilgi ve birikimini gerektiği yer ve zamanda kullanabilmesi zamanın altın değerinde olduğu bu tip olaylarda çok önemlidir. Heyecan, korku, panik vb. gibi psikolojik durumlar bildiklerimizi unutturabilir. Bu nedenle yangınla mücadelede çek liste şeklinde bir yangına müdahale yöntemi oluşturmanın faydalı olduğu kanaatindeyim.
Adı ister tanker isterse kuru yük yangınları olsun genel prensipler birbirlerine benzer ancak izlenecek yöntemler değişiklik arz edebilir. Burada amaç yangın üçgenindeki (hava (O2), yanıcı madde, tutuşma sıcaklığı) elemanlardan birini ortadan kaldırmak. Bunun için en iyi ve en kullanılan yöntem yanan cismin hava ile temasının kesilmesidir. Bunun yanında eğer mümkün olursa yanıcı maddenin kaynağını kesmekte en uygun hareket olacaktır. Örneğin, elektrik yangınlarında şalterin indirilmesi, gaz ve akaryakıt yangınlarında vananın kapatılması gibi.

Türk gemi inşa sanayinin her amaca uygun deniz aracı yapabildiğinin son kanıtı Sanmar Tersanesi’nde yapılan sıvılaştırılmış doğalgaz(LNG) ile çalışan 40 metre uzunluğundaki römorkörler oldu. Coğrafi açıdan dünyanın en büyük ülkelerinden Kanada’nın tarihindeki en büyük enerji projesi olan 40 milyar dolar yatırımı kapsayan LNG Canada için yapılan İki LNG’li römorköre isimlerini Haisla Toplumu’nun temsilcileri verdi. Kuzey Amerika’nın en eski toplumlarından olmalarına rağmen 2 bin kişi kaldıklarını belirten Kevin Stewart römorkörlerden birine Haisla’nın Savaşçısı diğerine Haisla’nın Kutup Ayısı isimlerini verdiklerini söyledi.

Uluslararası hukuka konu olan iki veya çok taraflı anlaşmalarla hukuki rejimleri belirlenen dünyadaki başlıca doğal deniz geçitleri, Akdeniz ve Atlantik Okyanusunu birbirine bağlayan, Afrika ile Avrupa’yı birbirinden ayıran Cebelitarık Boğazı, Güney Amerika’nın en güneyinde Atlas Okyanusu’nu Büyük Okyanus ile birbirine bağlayan ve ana kıta ile Tierra del Fuego Takım adalarını birbirinden ayıran Macellan Boğazı, Grönland Denizini Atlas Okyanusuna bağlayan Danimarka Boğazı ve Karadeniz’i Adalar Denizi dahil Akdeniz’e bağlayan ve Asya ile Avrupa’yı birbirinden ayıran Türk Boğazlarıdır. Ancak, mitolojik, tarihsel, jeolojik, ekonomik ve jeostratejik ve jeopolitik önemi nedeniyle uluslararası politika ve siyasette “Boğazlar Sorunu/Meselesi” denildiğinde genellikle Türk Boğazları akla gelmektedir. Türk Boğazları Kavramı; 1936 da imzalanan Montrö (Montreux) Boğazlar Sözleşmesi ile statüleri belirlenen İstanbul ve Çanakkale Boğazları ile bunların arasında yer alan Marmara Denizi’ni kapsamaktadır.

Bilindiği üzere her meslek grubunun bir riski bir çalışma koşulları vardır. Bu risk ve çalışma koşulları o mesleği cazip hale getirir veya kabul görmez. Bizim konumuz olan denizcilik mesleği doğası itibariyle zor koşullar içinde, doğayla mücadele ederek zaman mevhumu olmadan yapılan bir meslektir. Denizcilik denince amatör ve eğlence amaçlı deniz sporlarını bir taraf bırakırsak genelde ve haklı olarak ticaret denizciliği akıllara gelmektedir. Bunun yanında adından fazla söz edilmeyen faaliyet alanı başkalarının can ve malını kurtarmak olan küçük bir meslek grubunun yaşanmış olaylardan yola çıkarak teknik değerlendirmekten ziyade insani boyutlarından bahsetmek istiyorum. Elbette denizciliğin diğer alanlarında da benzer duyularla karşılaşıyoruz. Daha geniş ifadeyle, deprem, sel baskını, heyelan gibi bir afet vb. gibi durumlarda görevlilerin veya gönüllülerin insan hayatını kurtarmak için can havliyle uğraşan kişilerin duyguları ve düşüncelerine tercüman olmak istiyorum. Bunlar olay bittikten sonra unutulup giden isimsiz kahramanlardır. Belki bir şekilde vefa borcumuzu ödemiş oluruz.

Yabancı sahipli kruvaziyer gemisi işleten ilk Türk firması olan Camelot Maritime Kurucu Genel Müdürü Emrah Yılmaz Çavuşoğlu, Mustafa Kemal Atatürk’ün ‘’Dünya yüzünde gördüğümüz her şey, kadının eseridir.’’ sözlerini hatırlatarak 8 Mart Dünya Kadınlar Günü öncesinde denizcilik ve gemi işletmeciliği sektöründe kadın istihdamının artmasına öncülük edeceklerini vurguladı. Çavuşoğlu, ‘’Camelot Maritime, denizci Türk kadınlarını desteklemektedir. Denizcilik sektöründeki hizmet kalitemizin artmasının ön koşulunu kadın istihdamı olarak görüyoruz. Cam tavanı olmayan bir firmayız. Çalışanlarımızın % 40’ını kadınlar oluşturuyor’’ ifadelerini kullandı.

Türk bayraklı gemi sayısını arttırarak dünya denizlerinde bayrağımızın daha çok dalgalanmasını amaçlayan MEDLOG, harekete geçti. 11 bin 500 TEU taşıma kapasitesine sahip 7 Türk bayraklı gemiyle Akdeniz ve Ege Denizi’nde faaliyet gösteren şirket, bu yıl içinde 4 yeni gemiyle filosunu 11’e çıkartacak. MEDLOG’un böylece toplam taşıma kapasitesi 9 bin TEU artarak 20 bin 500 TEU’ya çıkacak.

Dünyanın en işlek su yolu İstanbul Boğazı’nda yine bir gemi dümern arızası sonucu karaya oturdu. Ukrayna’dan İstanbul’a giden M/Y MKK-1 isimlgi kuru yük gemisi İstanbul Boğazı’nın Beykoz açıklarında dümen arızası geçirdi. Gemi trafiği hemen durdurulurken Kıyı Emniyeti Genel küdürlüğü’ne bağlı 4 kurtarma ekibinin müdahalesiyle gemi 5 saat sonra kurtarıldı.

İstanbul Üniversitesi, TÜBİTAK ve Güney Kore Ulusal Araştırma Vakfı işbirliğiyle iki yıl boyunca İstanbul Boğazı’ndan geçen gemilerin saldığı anlık emisyonlar hesaplanacak. TÜBİTAK destekli, iki yıl sürecek proje kapsamında ilk etapta boğazın farklı noktalarına sensörler yerleştirilecek.