Gemi İnsanı Haberleri

Türk Dil Kurumu’na göre denizci, deniz işleri ile uğraşan kimsedir. Her ne kadar denizde yapılan çalışmalar gerek uğraş gerekse süre bakımından değişiklik arz etse profesyonel yani ekmeğini denizden kazanan her denizci benzer uğraşlar içindedir. Denizci deyince bütün deniz çalışanlarını nitelendirmemize rağmen uzak seferlerde çalışan denizcileri ayrı kategoriye koyma gerektiğini düşünüyorum. Bu nedenle bu sektörün sorunları ve çalışma koşulları karadakilere nazaran çok farklılıklar arz ettiği için özellikle uzak sefer yapan gemileri mercek altına almaya çalıştık. Denizciliğe bütünsel bakıldığında avantajlarını ve dezavantajlarını birlikte ele almakta fayda var diye değerlendiriyorum. İyi para kazanılan, farklı ülkeler ve insanlarla karşılaşan ve dolayısıyla entelektüel birikimi olan denizcilerin sorunları veya çözümlenmesi gereken hususları da var elbette. Halk arasında ‘Denizcinin parası pul, karısı dul’ deyimi bundan türemiş olsa gerek.

Fotoğraf: Ekrem KÜÇÜKİSLAMOĞLU- “DENİZCİNİN KADERİ: UYKUSUZ VE YORGUN”

2017 yılında Şile açıklarında 9 mürettebatıyla batan M/V Bilal kuru yük gemisinin ardından açılan davada karar açıklandı. Kaptanlık ehliyetini gemiye vererek gemiye gitmeyen kaptanın da aralarında bulunduğu 8 sanığa ‘taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma’ suçundan hapis cezası verildi. Anadolu 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada 3 sanığa 10’ar yıl, 5 sanığa 5’er yıl olmak üzere toplam 55 yıl ceza verildi. Gemide babasını kaybeden Dilara Yedican Yılmaz, “5 yıldır verdiğimiz mücadelenin sonuna geldik 9 kişinin ölümüne sebep olan sanıkların tüm aşamalarda tutuklu olmasını isterdim. İçimiz soğumuyor ama artık hapse gireceklerini düşünmeye başladık” dedi.

Gemi makine mühendisi olarak çıktığı ilk görevinde kaybolan 26 yaşındaki Yiğit Acar, 111 gündür bulunamıyor. Mısır’ın Süveyş Limanı’ndan denize açıldıktan 2 gün sonra kaybolan genç denizcinin annesi Arzu Acar, çocuğunun gemiden düşme ya da intihar etme ihtimalinin olmadığını belirtirken aradan geçen bu sürenin sonunda kafalarındaki soru işaretinin büyüdüğünü söyledi. Gözü yaşlı anne Arzu Acar, “7 Eylül’de kaybolmuş. Kendi elimle hazırladığım bavulu da ortada yok ama eşyaları bulundu. Oğlum bulunana hatta ne olduğunu öğrenene kadar olayın peşini bırakmayacağız. Evimizin perdeleri 111 gündür açılmadı haber gelene kadar açılmayacak” dedi.

Sayın Ercüment E. Kafalı’nın “Tersanecilikte Dünya ve Türkiye’nin Karşılaştırılması” kitabı Türk Loydu Vakfı tarafından yayınlandı. Türkiye ve dünyadaki tersaneciliğin karşılaştırılması konusunda yazılmış az sayıdaki eserden biri olan “Tersanecilikte Dünya ve Türkiye’nin Karşılaştırılması kitabı” Gemi İnşaatı ve Denizcilik Bölümü öğrencilerilerine ve sektör profesyonellerine bir kılavuz eser olması ümit edilerek yayınlandı.

Türkiye’nin Rusya limanlarından ham petrol aldıktan sonra İstansul Boğazı önlerine gelen tankerlerden sigorta garantisi istemesi üzerine tankerlerin bekleyişi sürüyor. Denizcilik Genel Müdürlüğü, bir geminin kaza yapması durumunda meydana gelen hasarın tazmininin uluslararası petrol sızıntısı fonu tarafından karşılanmayabileceğini belirttirken uzmanlar konuyu yorumladı. Kaptan ve gemi işletmecisi Levent Akson, ABD’de uygulanan Türkiye’de yerleşik sigorta şirketinin yetkilendirilerek, kaza sırasında deniz kirliliği ve çevre zararlarıyla ilgili poliçe düzenlenmesiyle sorunun çözülebleceğini belirtti. Deniz jeopolitiği uzmanı Alp Kırıkkanat ise, “Şirketlere mevcut poliçelerine ilaveten Türk Boğazlar Bölgesi ve limanlarını kapsayacak bir şekilde çevre ve enkaz kaldırma ile sınırlı özel bir P&I poliçesi uygulanabilir” dedi. Deniz hukuku avukatı Ahmet Can Bozkurt, “Uzun vadeli ve hatta zaten önceden de var olan teminatsız kalma riskini bertaraf etmek için sigorta modeli oluşturululabilir” dedi. Yılda 150 milyon ton ham petrolün Türk boğazları üzerinden Avrupa’ya götürüldüğü öğrenilirken Denizcilik Genel Müdürlüğü, gerekli belgenin sağlanmasıyla İstanbul Boğazı’nda bekleyen tanker sayısının 12’ye düştüğünü belirtti.

Dr.Kpt.Özkan Poyraz, deniz kazalarının kök sebeplerinin tespitine yönelik önemli bir görüş ortaya koydu. Uzakyol Kaptanı ve aynı zamanda bir akademisyen olan Özkan Poyraz; deniz kazalarından çıkarılacak derslere uygun olarak çalışan bir sistem üzerinde bariyer ismi verilebilecek savunma mekanizmalarının tasarlanmasını öngörüyor. Sunduğu modelin ‘‘İsviçre Peyniri Yöntemi’’ olarak da bilinen çok katmanlı bir savunma sistemi olduğunu ve kazaların görünen ve görünmeyen nedenlerini ortaya koyacak şekilde aktif ve gizli kusurları açığa çıkarabileceğini ifade ediyor.
Deniz kazalarının büyük bir bölümünün insan hataları üzerinden açıklanmaya çalışıldığını belirten Dr.Özkan Poyraz, aslında sebep sonuç ilişkisi kurulması ve kök sebeplerin saptanması kapsamında tespiti çok daha yorucu olan gizli kusurların önemine dikkat çekiyor. Navis Akademi internet sitesinde yer alan Poyraz’ın yazısı ‘‘Deniz Kazalarının Anatomisi’’ başlığıyla yayınlandı.

Gemi insanlarının hizmet pasaportundan faydalanması kamusal bir zorunluluktur

Bu sorunun cevabına önce gemi adamının tarifi ile cevaplayalım. Tük Dil Kurumu’na göre gemi adamı; bir sözleşmeye dayanarak gemide çalışan kaptan, subay, tayfa vb. kimselerdir. Bu demektir ki gemi, insanın hem evi hem de iş yeridir. Bu iş yeri insanlara olduğu kadar ülke ve dünya ekonomisine de katkılar sağlamaktadır. Örneğin, 3 Mart 2021 yılında Süveyş Kanalı’nda karaya oturan Ever Given adlı konteynerin kanalı kapaması nedeniyle kanal otoritelerine maliyetinin 10 milyon dolar, kanaldaki trafiğin tıkanması nedeni ile de günlük maliyetin 9,6 milyar dolar olduğu deklere edilmiştir. Bunun ayrıca tedarik zincirinin aksaması, fiyatların artması ve belki de zaruri ihtiyaç maddelerin gecikmesi nedeniyle tedavi ve gıda sorunlarının yaşanmasına neden olabilecektir.

ÖMER ASMALI’NIN KALEMİNDEN…

Küresel ölçekte çok önemli bir mesleği yaparken birçok tehlikeye maruz kalan hatta hayatlarını kaybedebilecek iş kazaları yaşayan denizciler, ellerinden alınan yıpranma hakkını tekrar kazanmak için mücadele ediyor. 2008 yılından itibaren kaldırılan yıpranma hakkının geri gelmesiyle erken emeklilik gibi kazanımlarını tekrar elde etmek isteyen denizcilerin çabası sürerken, Türkiye Denizciler Sendikası bu bilincin gelişmesi için her yıl fotoğraf yarışması düzenliyor. Türkiye’nin ilk profesör unvanlı kaptanı Prof. Dr. Necmettin Akten anısına düzenlenen fotoğraf yarışmasına gönderilen birbirinden değerli 71 fotoğraf saygın jüri tarafından değerlendirildi. Zorlu mesleği yerine getirirken yıprandıkları açıkça belli olan denizcilerin her biri kartpostal gibi olan görüntüleri, deniz insanlarının yaşadıklarının küçük bir kesiti gibi.

Karadeniz ile Akdeniz arasında doğal biyolojik koridor olan İstanbul Boğazı’nda av yasağının bir günlüğüne tamamen kaldırılması balıkçıları ve uzmanları endişelendirdi. Balıkçılığı düzenleyen ilgili otorite Tarım ve Orman Bakanlığı olmasına rağmen Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın 6 Kasım’da 14 saatliğine boğazı sınırsız balıkçılığa açmasının, biyolojik koridora büyük zarar vereceği düşünülüyor. Prof. Dr. Saadet Karakulak, “Marmara Denizi Koruma Eylem Planı maddelerinden biri balıkçılık faaliyetlerinin ekosistem temelli olmasıydı. Göç balıklarına sürekli koridor olan boğazlarda endüstriyel balıkçılık baskısı azaltılmalı. İstanbul Boğazı’nda avcılık baskısını artıracak kararların alınmaması gerekir” dedi. 20 bin balıkçının üye olduğu kooperatif başkanı Erdoğan Kartal ise, ” Bu kararı asla kabul edemeyiz, boğazların tamamen endüstriyel avcılığa kapanması gerekirken bu ülke balıkçılığının çökmesi demektir” dedi. Ekonomik değeri yüksek palamut, lüfer, çinekop, torik ve hamsi gibi balıkların yoğun geçişinin yaşandığı dönemde boğazın ava açılmasına olta ve geleneksel balıkçılar, CİMER’e dilekçe yazarak tepki gösterdi.

Türk denizlerinin daha güvenli olması için aldıkları eğitimle mesleklerini yapan kılavuz kaptanların sivil toplum kuruluşu olan Türk Kılavuz Kaptanlar Derneği, 38’inci genel kurulunu tamamlandı. Genel Kurul sonunda Türk Kılavuz Kaptanlar Derneği Başkanlığı’na ANKAŞ İzmit Körfezi kılavuz kaptanlarından Ahmet Saygın Ulus seçildi. İTÜ Denizcilik Fakültesi’nden 1990 yılında mezun olan Kaptan Saygın Ulus, yeni dönemde kılavuz kaptanların karşılaştığı sorunların çözümü için çalışacaklarını belirtti. Genel kurul sırasında denizcilerin beybabası tecrübeli Kaptan Saim Oğuzülgen de görev aldı.