İzmir Seferihisar’da yüzlerce yıllık zeytin ağaçlarıyla dolu vadide bulunan Orhanlı köyü, jeotermal enerji santrali (JES) projelerinin tehdidi altında. Geçimini zeytincilikle karşılayan yöre halkı Kadim Üretim Havzası ilan edilen köylerindeki yapılması planlanan JES projesine karşı yaşam alanlarını savunmak için yürütmeyi durdurma kararı aldırmıştı. JES çalışmalarına devam eden şirketin (Karen Kahramanmaraş Elektrik Üretim A.Ş.) yirminin üzerinde asırlık zeytin ağacını kestiğini söyleyen köylüler, ‘Zeytinciliğin Islahı Yabanilerinin Aşılattırılmasına Dair Yönetmelik’in de ihlal edildiğini belirterek nöbete başladı. Kesilen zeytin ağaçları için suç duyurusunda bulunarak, yönetmeliğe göre zeytin ağacının kesilmesinin yasak olduğunu belirten Orhanlı köylüleri zeytin ağaçlarını koruyor.
99 köylü dava açtı
Sondaj çalışmaları başlayan JES projesine 99 köylünün açtığı davayla İzmir 3’üncü İdare Mahkemesi yürütmeyi durdurma kararı vermişti. Bölgedeki 200 yıllık zeytin ağaçlarının Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu olmadan JES faaliyetleri için kesileceğini söyleyen köylüler, geçim kaynakları olan zeytin ağaçlarının kesilmesiyle geleceklerinin ellerinden alınacağını belirtti. Orhanlı Köyü Kültür, Gençlik ve Spor Kulübü Derneği Başkanı Hasan Tahsin Akçil, “Köyümüz binlerce yıldır zeytincilikle geçinen, zeytinyağı üreten bir köy. Bu topraklarda sayısız insan yaşam sürmüş, medeniyetler geçmiş. Zeytin ağaçları hepsinin yaşamına tanıklık etmiş. Çünkü onlar biz burada var olmadan önce de bu topraklarda yaşamlarını sürdürüyorlardı. Bizden sonra da burada yaşamaya devam edecekler. Atalarımızdan, ninelerimizden emanet aldığımız zeytin ağaçlarımızı koruyarak çocuklarımıza emanet etmek için mücadelemizi sonuna kadar sürdüreceğiz. Zeytin ağaçlarımızın, yaşam alanımızın jeotermal santral tarafından yok edilmesine izin vermeyeceğiz.” dedi.
Kesilen Zeytinler İzmir’e Endemik
İzmir Yarımadası’na özgü erkence türü zeytin ağaçlarından oluşan zeytin ormanlarının yer aldığı Orhanlı köyü, zeytin ve zeytinyağı üretimiyle dikkat çekiyor. Köyde özellikle zeytinyağı üretimi başta olmak üzere, organik tarım ve hayvancılık gibi pek çok farklı üretim, doğa dostu yöntemlerle sürdürülüyor. Binlerce yıllık kadim üretim yöntemlerinin uygulandığı Orhanlı, bu yönüyle keklikten sincaba, oklu kirpiden su samuruna milyonlarca nadir canlının yaşam alanı olan bir Kadim Üretim Havzası olma özelliği taşıyor.
