TARİHE GEÇEN SÖZLER DENİZDE SÖYLENDİ
Büyük önder Mustafa Kemal Atatürk’ün, 13 Kasım 1918 günü Kartal istimbotunun pruvasında İstanbul’u işgale gelen birleşik donanmayı gördüğünde söylediği “Geldikleri Gibi Giderler” sözleri tarihe geçmişti.
3 GÜNLÜK TREN YOLCULUĞUNUN ARDINDAN İSTANBUL
Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda Osmanlı İmparatorluğu’nun 30 Ekim 1918 tarihinde yenik olarak imzaladığı Mondros Mütarekesi’nin yankıları tüm Anadolu’da hissediliyordu. 7 Kasım 1918 günü VII. Ordu Karargahı kapatılmıştı. Başkent İstanbul’a dönmesi emredilen Mirliva(Tümgeneral) Mustafa Kemal Atatürk’ün 10 Kasım’da bindiği tren 13 Kasım 1918 Çarşamba öğle saatlerinde Haydarpaşa garına varmıştı. Esareti kabul etmeyen ve 3 günlük yolculuk boyunca Türk milletinin kurtuluşu için planlar yapan Mustafa Kemal Atatürk, 7 yıldır cepheden cepheye koşmanın yorgunluğunu öfkesiyle bastırıyordu.
İŞGALCİ ARMADA İLE MUSTAFA KEMAL’İN KADERİ 13 KASIM 1918 GÜNÜ KESİŞTİ
Haydarpaşa’da kendisini karşılayan bir manga askere silahlarını teslim etmemelerini ve köylerine dönmelerini öğütledikten sonra dostu ve doktoru Râsim Ferid (Talay) ve yaveri Cevad Abbas ile merdivenleri inerken düşünceliydi. Kendisini bekleyen Entreprise(Kartal) istimbota binen Mirliva Mustafa Kemal’in kaderi, Mondros Mütarekesi’nin ardından İstanbul’u fiilen işgale gelen birleşik donanma ile 13 Kasım 1918 günü kesişmişti. İngilizlerin HMS Superb, HMS Temeraire, HMS Agamemnon, HMS Lord Nelson, Fransızların FS Mirabo, FS Didero ve FS Jül Mişel, İtalyanların ITS Victor Emmanuel ve Yunanlıların HS Averof gibi 55 gemiden oluşan birleşik donanma, Birinci Dünya Savaşı’nı yenik bitiren Osmanlı İmparatorluğu’nun başkentini işgal için hazırlanıyordu.
GÖZYAŞLARINA HAKİM OLAMAYAN YÜZBAŞI CEVAD ABBAS
Kartal istimbotu, Sarayburnu açıklarına yaklaşırken kadim kent İstanbul’a demir atmak için hazırlanan gemilerin gürültüsü bir ulusun çığlığı gibi yükseliyordu. Mirliva Mustafa Kemal öfkesini belli etmemeye çalışırken yaveri Yüzbaşı Cevad Abbas gözyaşlarına hakim olamıyordu. Yüzbaşı Abbas’ın gözyaşlarını gören Mirliva Mustafa Kemal, kurtuluş savaşını başlatacağının ilk işaret fişeğini atmıştı. Aklından geçeni Yüzbaşı Cevad Abbas ile sırdaşı Dr. Ferit Talay’ın duyacağı şekilde dile getiren Mirliva Mustafa Kemal, Anadolu’da başlatacağı ulusal savaşın müjdesini Kartal (Entreprise) istimbotunun güvertesinden vermişti.
“GELDİKLERİ GİBİ GİDERLER”
Türk ulusunun kurtuluşuna şahit olan Cevad Abbas, 1939 yılında yayımladığı “Ebedî Şef Kurtarıcı Atatürk’ün Zengin Tarihinden Birkaç Yaprak” isimli kitabında (Halk Basımevi, İstanbul, 1939, Sayfa 166) şöyle anlatmıştı o anı.
“Atatürk ile askeri ulaşımın köhne bir motoru ile deniz ortasında yaslanan bir çelik ormanının içinden geçiyorduk. Atatürk’ün zarif dudaklarından “GELDİKLERİ GİBİ GİDERLER!” cümlesini işittiğim zaman, mütarekenin doğurduğu derin ve elemli ümitsizliği derhal unutmuştum.”
KADERİNE BOYUN EĞMEYEN ULUSUN KADERİNİ DEĞİŞTİREN İSTİMBOT: KARTAL
Terk edildiği ıssız koyda kaderine razı olmayan bir Kuvayi Milliye kahramanı gibi bekleyen Kartal istimbot, 2016 yılında bulundu. 2017 yılında Amiral Cem Gürdeniz liderliğinde oluşturulan bir gönüllü heyetinin çabasıyla kurtarılan tekne, Levent Akson önderliğinde yenilendi ve tarihin zaman tünelindeki yerini aldı. Şimdi İstanbul’un ilk müze gemisi olmak için Beşiktaş Meydanı’nda sergilenmeyi bekliyor.
Kaderine terk edildiği Tuzla’nın Güzelyalı koyunda bulunduktan sonra yenilenerek tarihe kazandırılan ikonik Kartal istimbotunun İstanbul yerine Çanakkale’de sergilenme düşüncesi, Kartal İstimbot Platformu üyelerinin tepkisini çekiyor. Teknenin Beşiktaş olmazsa yeni düzenlenen Sarayburnu’nda sergilenebileceğini belirten Prof. Dr. Bingür Sönmez, “Kartal, Sarayburnu’na yakışır.
NEDEN İSTANBUL YERİNE ÇANAKKALE? ZAMAN-MEKAN-OLAY İLİŞKİSİNE AYKIRILIK
Sarayburnu’ndaki Atatürk heykeli 1926 yılında yapılmış ülkemizin ilk Atatürk heykelidir. O’nun isteği üzerine sırtı saraya dönüktür ve sağ ayağı Anadolu’ya doğru adım atar. Ayrıca Sarayburnu açıkları, tarihe geçen bu sözlere ilham veren sahnenin yaşandığı yerdir. Değil Çanakkale, İstanbul dışında bir yerde sergilenmesi zaman-mekan ilişkisine terstir” dedi. Kartal İstimbot Platformu Üyesi Kaptan Adil Tuğcu; “Kartal İstimbotu tarihe geçtiği bir çevre dışında sergilenebilir mi? Tarihi olayların değerlendirilmesinde iki ilke esastır: Olayın mekanı ve zamanı.” dedi.
