Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 2001 yılında 22 Mayıs’ı Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Günü ilan etmişti. Dünyada yaşamın devam etmesi ve tüm canlıların yaşam alanlarının korunması için kutlanan Uluslararası Biyoçeşitlilik Günü’nde TEMA Vakfı yeni bir telefon uygulamısı geliştirdi. Ağaç ve çalı türlerini cebe sokan elektronik doğa rehberi ‘Doğa Kaşifi’ uygulaması, Google Play ve Apple Store’dan ücretsiz indirilebiliyor. TEMA Vakfı, sadece doğada değil kentlerde, sokaklarda, parklarda her zaman gördüğümüz ağaç ve çalıları yakından tanımak için geliştirdikeri uygulama ile şehir insanının yaşadığı doğayı daha iyi tanımasını amaçlıyor. Elektronik doğa rehberi Doğa Kaşifi, görsellerle desteklenen tanımlama basamakları sayesinde bitkilerin isim ve tür özelliklerini öğrenmeyi; böylelikle bitkileri daha yakından tanımayı mümkün kılıyor. Ağaçların yaprağını, meyvesini ya da çiçeğini gözlemleyerek ağacın türü hakkında daha fazla bilgiye ulaşılabiliyor.
Doğal varlıkları korumak için onları yakından tanımalıyız
Yaşamımız ve sağlığımız için gerekli havanın, gıdanın, gezegendeki su ve besin döngüsünün devamlılığının biyolojik çeşitliliğe bağlı olduğunu belirten TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, biyolojik çeşitliliğin yüksek olmasının güç ve dayanıklılık anlamına geldiğini vurguladı. Ataç; arazi tahribatı, iklim değişikliği ve aşırı yararlanma nedeniyle dünyadaki türlerin %25’nin -yani yaklaşık 1 milyon türün- yok olma tehditi altında olduğunu, biyolojik çeşitliliğin korunması için doğal varlıkların sürdürülebilir yönetimi ve doğa koruma çalışmalarının büyük önemi olduğunun altını çizerek, “Türkiye, Dünya üzerinde üç farklı bitki coğrafyasının bulunduğu ender ülkelerden. Türkiye %31’i (3650 tür) endemik olan 12 bine yakın bitki türü ile zengin bir bitki çeşitliliğini barındırıyor. Bir dünya mirası olarak bu zengin çeşitliliğe sahip olmak aynı zamanda bu zenginliği korumak ve gelecek nesillere aktarmak sorumluluğunu getiriyor. Bunu gerçekleştirebilmek için TEMA Vakfı olarak Türkiye’de daha fazla kişinin doğa gözlemciliği ile tanışması gerektiğine inanıyoruz. Bağışçımız Turan Demiraslan’ın desteğiyle uzun süren çalışmalarla Doğa Kaşifi uygulamasını hayata geçirdik. Doğa Kaşifi ile kentsel biyolojik çeşitliliğin temel bileşeni olan ağaç ve çalılar konumlarıyla kayıt altına alınmış olacak, kentin yeşil dokusunu oluşturan türler herkes tarafından takip edilebilecek” dedi.
Yurttaş Bilimi için büyük adım
Ataç; Doğa Kaşifi’nin bahçede, sokakta, parkta ya da ormanda gördüğümüz ağaç ve çalı türlerini sorular sorarak eğlenceli şekilde tanımamızı sağlayan etkileşimli bir tür rehberine sahip olduğunu belirtti. Ataç, bilim insanları ve sade vatandaşın gerçek problemler üzerinde birlikte çalışması modelinin günümüzde yurttaş bilimi olarak adlandırıldığına dikkat çekerek; “Biyolojik çeşitliliğin zarar görme hızının karşısında doğayı koruyan insanların da çoğalmasını sağlamak adına, herkesin doğayı ve çevresini gözlemleyerek gözlemlerini kaydetmesi ve bunu veriye dönüştürmesi aslında tam olarak yurttaş bilimini aktif kılmaktan geçiyor. Doğa Kaşifi uygulamasının da hizmet edeceği Yurttaş Bilimi çalışmaları sayesinde artık herkes bilimsel bilginin üretilmesine katkı sunmaya başlayabilir. İstanbul’un yaygın ağaç ve çalı türlerini tanımlama, kaydetme ve keşfetme imkanı sunuyor” dedi.
