Merhaba Dostlar;
İlk yazımda profesyonel iş hayatından karavancılığa doğru yönlenen yaşam yolculuğumun nasıl şekillendiğini özet olarak anlatmaya gayret etmiştim. Bu yazımda ise ;karavan almaya karar verdikten sonra karşılaştığım en önemli sorunun nasıl çözülebileceğine dair ,kendi tecrübelerimden hareketle birkaç tanımlama ve öneride bulunmak isterim.
Karavan almaya karar veripte, başlangıçta yolda gördükleriniz hariç benim gibi karavanlar hakkında hiçbir bilginiz yoksa karşınıza Çin Seddi gibi dikilen ve uzayıp giden bir sorular zinciri çıkacaktır.
Nasıl bir karavan almalıyım?
Her konuda olduğu gibi büyük ihtimal internette araştırma yapıp sonuç almayı deneyeceksiniz ki akla en yakın gelen çözüm de bu gibi görünür. Sonucun ise tam bir kafa karışıklığı olması muhtemeldir. İnternet araştırması sonucunda, aklınızda ilk baktığınızdan daha fazla soru ve kafa karışıklığı ile kendinize ‘’acaba bu iş bana göre değil mi?’’ şeklinde bir kaygı oluşmasıda normal bir durum. Bende aynı süreci yaşadıktan bir süre sonra, aslında yanlış soru ile işe başladığımı fark ettim. Doğru sorunun, karavan hayatından ne anladığım ve beklediğim olduğunu anladığımda işler çok daha kolaylaştı.
Karavan hayatından ne beklemeliyim?
Bir hafta sonu dışarı çıkmak için gardrobumdan giyecek bir şeyler seçmeye çalışırken, birden ihtiyacım olandan ne kadar da fazla kıyafetim olduğunu fark ettim. Oysa ki bütün hafta takım elbise giyip sadece hafta sonlarında bluejean ve tişört giyme imkanım varken, onlarca yıl giysem eskitemeyeceğim kadar fazla sayıda tişört ve bluejean satın almışım. Sonra evimin diğer odalarına bakıp kendime sordum.
‘Bu kadar çok eşyaya gerçekten ihtiyacım var mı?
Sonra başka bir soru? Ben mi bu eşyalara sahibim yoksa bu eşyalar mı benim sahibim ?
Elbette ki;yaşamımı sürdürmek için bu kadar çok eşyaya ihtiyacım yoktu ve sahip olduğum maddeler zamanla benim sahibim haline gelmişti. İşte anahtar kelime burada karşıma çıktı. Minimalizm. Hayatımı küçültmek, mobil olmak ve ihtiyacımdan fazla tüketmemek. Karavan düşüncemin temelindeki fikir işte bu oldu. Doğa da yaşamayı çok severken ondan sadece ihtiyacım kadarını alıp,sürdürülebilir bir yaşam döngüsü içinde onunla uyum içerisinde olmak. İhtiyaçın olan kadar gıda,su tüketmek sadece ihtiyacım olan kadar eşyaya sahip olmak. Böylece daha az para ihtiyacı daha mutlu bir yaşama kavuşmanın mümkün olduğunu kavramam çok zaman almadı.
Elbette ki; görüşler farklı farklı olabilir. Kimileri karavanı sadece doğa da olup,belli zamanlarda gezmek ve tatil için bir alternatif olarak görürken, kimileri ise ucuz tatil imkanı olarak düşünüyor olması çok doğaldır. Ama bana göre içinde doğa ile barışık olma ve sadece ihtiyacın kadar tüketme gayesi içermeyen karavan fikri bir miktar eksiktir.
Bu felsefeyi kafamın içinde doğru ve tam olarak oluşturduktan sonra karavan seçimi çok daha kolay bir hal aldı. Tavsiyem sizlerin de öncelikle, karavan ve karavan yaşamından ne beklediğinizi tam olarak şekillendirdikten sonra karavan arayışına girmeniz yolunda olacaktır. Böylece hem karar verme sürecinizin kriterleri belirlenmiş olur, hem de amaca hizmet edecek en doğru karavanı seçme olasılığınız çok daha fazla artar.
Karavan Modelleri-Avantajlar ve dezavantajlar
Öncelikle şunu belirtmekte fayda görüyorum, anormal paralar harcamadıktan sonra ’’ mükemmel karavan’’ diye bir şey yoktur. Zaten anormal denilecek bir para harcayarak karavan sahibi olmakta da işin doğasına ters düşer. Çünkü ;her karavan çeşidinin kendine göre avantaj ve dezavantajları var. Tüm avantajları da tek bir karavanda toplamak ise neredeyse imkansız. Tabi ki; bu söylediğim Türkiye şartları için geçerli bir olgudur. Avrupa ve Amerika gibi karavan kültürü ve kullanımının çok eskiye dayandığı ve gelişmiş olduğu ülkelerin sunduğu seçeneklere ek olarak bu ülkelerin yaşam standartları çok farklı imkanlar sunabilmektedir. Bu imkanlar imalatın çeşitliliği, yasal mevzuat ve ekonomik zenginlik gibi farklı segmentlerde, farklı deneyimleri mümkün kılmaktadır. Biz ise ülkemizin imkanları dahilinde hareket ederek seçimimizi yapmaya gayret etmek durumundayız ki,öyle çok geniş bir seçenek yelpazemiz maalesef bulunmamakta.
Temel olarak karavanları 2 grup altında tanımlamak mümkün. Motokaravanlar ve çekme karavanlar.Çekme karavanları motoru olmayan ,hareket etmek için bir başka motorlu araca ihtiyacı olan ve temelde tekerlekli bir kutu olarak düşünebileceniz karavan türüdür.Motokaravan ları ise 2 alt gruba indirgemek mümkündür. Birinci grup Alkoven yada Alkovenli diye adlandırılan karavanlar olup,2.grup ise son dönemde ülkemizde oldukça rağbet gören Camper tipi karavanlardır.Şimdi kısaca bu karavan çeşitlerine bir göz atalım.
Çekme Karavan
Çekme karavanlar kendi şasisi olan, alüminyum karkas üzerine alüminyum plakaların kaplanması ile üretilen ,motorlu bir araç tarafından çekilerek hareket ettirilen türdeki karavanlardır.Son yıllarda kaplama malzemeleri çeşitlenmekte olup fiberglass veya türevi kaplamalı ürünler öne çıkmaktadır.Boyut açısından çok sayıda seçenek sunan çekme karavan ebatları 3 metre den başlayıp, 6 metre ve zaman zaman da daha uzun boyutlara kadar ulaşabilmektedir. Özellikle, çocuklu aileler için geniş alan ve kompakt yapıları ile yaşam alanında rahatlık sağlayan bu ürünlerin tercih sebeblerinden en önemlisi ,ülkemizde mevzuat gereği 650 kg altındaki çekme karavanların vergiden ve muayeneden muaf olmasıdır.Araçınıza ekletip ruhsatınıza işleteceğiniz bir çeki demiri ile 650 kg altındaki çekme karavanınızı B sınıfı ehliyeniz ile kullanmanız mümkün.Bu tip karavanın avantajlarından biri de 2. bir araça ihtiyaç olmamasıdır. Çalışma zamanlarında şehirde kullandığınız aracınızı, gezilerde karavanı çekmek için kullanma imkanı yanında gezi bölgelerinde karavanınızı park edip araçtan ayırdıktan sonra civarı yine aracınızla gezmenize imkan vermesidir.Bana göre en önemli sorun ise araçların manevlara kabiliyeti. Eğer şoförlüğünüze çok gücenmiyorsanız ve büyük ebatta bir çekme karavanı çekiyorsanız yolda sorunlar yaşamanız mümkün olabilir.Son yıllarda alko sistemlerle karavanlarında araçla uyumlu fren sistemlerinin olması düzyol sürüş kalitesini arttırmış olmakla birlikle,geri manevralarda ormanlık alan yada şehir içlerinde dar yerlerde sorunlar yaşanabilmektedir. Bir dezavantaj ise gövde de kullanılan malzemelerin büyük parçalı olması ,bu tip karavanlarda vurma çarpma gibi durumlarda tamir ve onarım sorunlarını öne çıkartmaktadır. Araçlardaki denge ve malzemenin taşıma gücü açısından çekme karavanlarda temiz su depoları genellikle çok küçük olmakla birlikte, gri su ve siyah su depoları da son derece sınırlı kalmaktadır.Kamp harici yada suyun bulunmadığı bölgelerde yeteri kadar depolama alanınız olmadığı için su sıkıntısı da yaşanabilmektedir. Ancak ,özellikle küçük ebatlardaki vergi muafiyeti,makul fiyatları ile çekme karavanlar sundukları geniş yaşam alanları ile karavancıların her zaman gözdelerinden olmuştur.Özellikle ;1999 yılındaki deprem sonrasında ülkemize çok sayıda yabancı markalı karavan getirilmiş olup,bunlardan İngiliz yapımı temiz bir karavan bulursanız kaçırmayın derim.Ülkemizde de çekme karavan imalatı yapan çok sayıda firma olup,fiyatlarıda makul seviyelerdedir.Yeni İthal modeller ise barındırdıkları lüks ve mühendisliğin kalitesi ile bizleri büyülemekle birlikte fiyatları bir miktar canınızı sıkabilir.Ancak ithalatçı firmalarında fiyat çeşitliliği yaratmak için farklı markaları getirme gayretinde oldukları gözlemlemekteyiz.
Alkovenli Karavan
Alkovenli Karavanlar; çekme karavanlardaki alan genişliği ile camper karavanların hareket kolaylığının birleştiği bir modeldir. Bu modellerde ebat açısından çeşitlilik mevcuttur. Son dönemde Fiat Doblo tarzı araçlara monte edilen fiberglass kabinlerden tutunda devasa tır şasileri üzerine yerleştirilmiş lüks bir ev konforuna sahip modellere kadar çok farklı yapıda alkovenli karavanlar mevcuttur. Bu tip karavanlar ev konforuna en yakın imkanları hareket kolaylığı ile birleştirmesi açısından, hayatını tamamen karavana taşımak isteyenler için en ideal modeldir. Yeterli miktarlardaki su deposu alanı, rahat oturma grupları, kompakt banyoları, geniş mutfak ve depolama alanları ve iyi izolasyonları ile sıcak yaz aylarında tente altı keyfinin yanı sıra soğuk kış günlerinde iç mekanda da küçük bir ev rahatlığı ile konaklama imkanı sağlamaktadırlar. Geniş alanda fazla sayıda yatak kapasitesi ise gözardı edilemeyecek bir avantajdır.Alkovenli karavanlar uzun süreli karavan hayatı için bence üzerinde en çok düşünülmesi gereken modellerdir.Her güzelin bir kusuru olduğu gibi elbet bu modellerinde negatif yönleri mevcut.Kaplamaların alüminyum olması kaza hasarlarında ve eskimelerde tamir imkanını zaman zaman sorun yaratabilmektedir.Alüminyum harici başka kaplama materyalleri ise karavanınızın oldukça ağır yada dayanıksız olmasına neden olabilir.Karavan ebatı büyüdükçe şehir içlerinde hareket imkanınız kısıtlanabilir yada yurt dışında bazı şehirlerin içlerine bu tip karavanlarla girmenize izin verilmeyebilir.Karavan kabinleri başka amaç için üretilmiş şasilere oturtulduğundan ve alan genişletmek açısından da bir miktar genişletildiğinden sürüş anında aracın salınımlarından dolayı sürüşler bir miktar tecrübe istemektedir. Tabiki en önemli dezavantaj ise alkovenli karavanların sunduğu konforun karşılığında doğru orantılı olarak yükselen fiyatlar. Karavan modelleri arasında en pahalı grubu bu tip karavanlar oluştumaktadır. Ama unutulmamalıdır ki pahalı kavramı diğer modellere göre fiyat yüksekliği anlamında olup,bu modellerin sundukları imkanlar açısından bu fiyatları hakettiklerini rahatlıkla söyleyebiliriz.Ülkemizde de üretimi yapılan alkovenli karavanlar da son yıllarda kalite oldukça yükselmiş olup,hem dizayn hemde malzeme kalitesi açısından üst seviyelerde pek çok seçenek bulmak mümkün hale gelmiştir.
Camper Karavan
Camper tarzı karavanlar aslında bu konuda herhalde üzerinde en çok konuşulabilecek karavanlar olsa gerek.Tartışma birinci olarak bu araçlara karavan demek doğru mu? noktasında başlıyor. Bir minibüs ün fiziksel dış bütünlüğü bozulmadan ,mevcut karoserin içine yerleştirilen yaşam alanı ile oluşturulan bu tip karavanlar kimi çevrelerce karavandan daha çok VİP gezi araçları olarak adlandırılmaktadır.Ama karavan tarihinde 1968 kuşağı diye adlandırdığımız Beat Kuşağının Wolkswagen minibüslerle yaptığı ve aylarca süren efsanevi turları hatırlayınca ,ben bu araçlara karavan demekte hiçbir mahsur görmüyorum.Bana göre diğer modellerden ayrılan en önemli özelliği kendi karavanınızı kendinizin yapmasına imkan sağlamasıdır.Lakin çekme ve alkovenli karavanlar neredeyse tamamen fabrikasyon ürünlerdir.Modeli hiç farkmetmez(tabiki; TSE den projesine onay alıp, karavan ruhsatı alabileceğiniz bir model olmalı) motoru işler durumdaki herhangi bir minibüs yada benzeri tarzda bir araça,sınırsız sayıda uygulama seçeneği ve çok değişik maliyet aralıklarında kendi imkanlarınızla dönüştürmeniz mümkün.İnternet te çok sayıda ki camper modellerinin göz alıcılığı ,yaratıcılığın sınırlarını zorlarken ve birçok gezgini de özgürlük davet ederek baştan çıkartmaktadır.Fuarlarda,yollarda ve kamp alanlarındaki izlenimlerime göre bu tip karavanlara talep ülkemizde de gün geçtikçe artmaktadır. İmalat sektörü de bu alanda arzda daha fazla istekli gibi görünmektedir.
Gelelim avantaj ve dezavantajlara.Öncelikle bu tip araçlar geniş bir yaşam alanı sunma imkanları olmadığından esasen 2 kişilik araçlardır.Ancak biraz zorlama ile 3 ,çok daha fazla zorlama ile 4 kişilik yatak alanı oluşturulsa da,uzun süreli seyahatlerde hem buzdolabı kapasitesi hem,su depoları hemde diğer depolama alanlarının sınırlılığı nedeni ile 2 kişiden fazlası için ideal değildirler.Yaz kış devamlı yaşamak için ise alan darlığı açısından bir miktar sorunlu olabilirler.Yani sınırlı yaşam alanı en önemli sorunlarıdır.Araçların dış hasar ve tamiratları nispeten kolaydır. Ancak kaynak gerektiren kaporta tamirleri ,içeride mobilyanın alev alması ihtimali nedeni ile çoğu zaman yapılamamaktadır. Bunun için çözüm ise büyük tamiratlarda mobilyanin sökülmesi,küçük tamiratlarda ise fiber kullanımıdır.Diğer bir sorun ise trafik sigortasıdır.M1 risk grubunda kabul edilen bu araçlar için trafik sigortası bedelleri araç eski bile olsa oldukça yüksek çıkmaktadır.Diğer bir sorun ise heryıl yenilenmesi gereken muayene ve yüksek motorlu taşıtlar vergileri.Bu arada 5 yaşından küçük bir ticari araç aldığınızda ise ödeyeceğiniz ÖTV miktarının yüksekliği,karavan yapımı için daha eski araçların tercih edilmesine neden olmaktadır.(Benzeri sorunlar alkovenli karavanlar içinde geçerlidir)
Avantajlar ise hareket kabiliyeti en yüksek modellerdir.Dağda,ormanda,deniz kıyısında ve hatta şehirlerde konaklamak oldukça kolaydır.Her hangi bir park noktası işinizi her zaman görür.2 kişilik kullanımlarda yeterli temiz su, gri ve siyah su depoları yerleştirmek mümkündür. Büyük boy buzdolabının yanı sıra banyo ve tuvaletleri de yeterlidir.
Tekrarlamakta fayda görüyorum camper karavanların bana göre en büyük üstünlüğü, kendi karavanınızı kendinizin yapmanıza imkan sağlamadır.
İşin Özü,Doğa da olmak ve Özgürlüğü solumak
Fazla detaya girmeden karavan türlerini ,özelliklede yeni başlayacak dostlar için anlatmaya gayret ettim. Daha anlatılacak çok fazla teknik detay var.Güneş enerjisi sistemleri, tuvalet sistemleri, elektrik ve su tesisatı, yalıtım ,ısıtma ,soğutma vs.vs.
Ama işin özü bunlardan çok farklı. İşin özü doğada olmak,özgür hissetmek ve mutlu olabilmek. Karavanınızın ne kadar konforlu olduğu yada ne kadar yüksek teknolojiyi barındırdığı hele hele fiyatı hiç önemli değil. Sabahları kapınızı açtığınızda doğaya uyanmak yada geceleri yıldızları izleyerek uykuya dalmanın keyfini para ile satın almak yada açıklamak mümkün değil. Zaten yaşamınızın ölçüleri para üzerinden şekilleniyorsa, boşuna karavancı falan da olmayın derim. Kısa sürede sıkılıp avm’ lere yada yazlığınıza geri dönersiniz.
Özetle tavsiyem yeterli paranız yok mu? Sorun değil alabildiğiniz çalışır durumdaki en iyi aracı alın içine bir yatak atın yola düşün. Gerçekte nelere ihtiyacınız olduğunu yaşayarak anladıkça ,imkanlarınız yettiği oranda zamana yayarak eksiklerinizi tamamlarsınız. Bir sene güneş enerjisi ertesi sene buzdolabı. İnanın yatacak yeriniz varsa ve istediğiniz zaman yola çıkma imkanına sahipseniz, diğer tüm zorlukların üstesinden gelmek kolay. Başka bir hayat her zaman mümkündür.
Zaman satın alamadığımız tek şeydir ve hepimizin yaşamak için sadece tek bir hayatı var.
Yollarda karşılaşmak umuduyla.
Uğur Korkmaz
Instagram: karavanda1adam
Mail : ukorkmaz1429@gmail.com
