Van Gölü'nde rekor çekilme! Kuraklık tehlikesi alarm veriyor

Dünyanın en büyük sodalı gölü olma özelliği taşıyan Van Gölü, 3 bin 712 kilometrekarelik yüzey alanıyla Türkiye’nin en büyük gölü özelliğini taşıyor. Küresel ısınma ve iklim değişikliklerine bağlı yağış azalması nedeniyle son yılların en geniş alanlı çekilmesi meydana geldi.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Akkuş, çekilmenin 1 kilometreyi aştığını, su yüzeyine çıkan mikrobiyalitlerin de bunun göstergesi olduğunu söyledi. Akkuş “Şu andaki alçalma gördüklerimizin çok çok daha üstünde. Yaklaşık 3 metre suyun alçaldığını görüyoruz” dedi.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü, temmuz ayı sıcaklık ve yağış değerlendirmesi raporlarına göre Van ve çevresi son yılların en kurak dönemini yaşıyor.

Buharlaşma yağışın üç katı

Bölgede bulunan birçok sulak bölgede olduğu gibi Van Gölü’nde de etkisi görülüyor. Çekilme ile birlikte su altı canlıları ve mikrobiyalitler yeniden yeryüzüne çıkmaya başladı.
Su derinliğinin daha az olduğu Çelibibağ bölgesinde yaklaşık 3 metrelik bir düşüşün yaşandığını belirten Akkuş, şunları söyledi:

“Ülkemizde birçok gölün tamamen kuruduğu yönünde haberler alıyoruz, Akşehir Gölü gibi. Fakat Van Gölü diğer göllere göre daha hassas. Yazın buharlaşmayla gölden su uzaklaşıyor, kışın ve sonbaharda da kar ve yağmurların başlamasıyla su girdisi oluyor. Buharlaşmanın fazla olduğu yıllarda gölün su seviyesi düşerken, yağışın fazla olduğu yıllarda su seviyesi yükseliyor.”

Van Gölü’ndeki buharlaşmanın, yağışın neredeyse üç katı olduğunu belirten Akkuş, ” Van Gölü her yıl bir 1,5 metre alçalıp yükselme gösterir. Fakat şu andaki alçalma gördüklerimizin çok çok daha üstünde. Bu durum böyle davam ederse üzülerek ifade etmek isterim ki; daha da çekileceğine şahitlik etmiş olacağız” dedi.

Yerel halk ile konuştuklarında son 80 yıldır böyle bir çekilme olmadığını söyleyen Akkuş, “Şu anki su seviyesinin 150 metre üzerine çıktığı olmuş. Van il merkezi, Erciş ilçe merkezi sular altında kalmış. Son 6 bin yıldır su seviyesi bu şekilde iklime bağlı olarak alçalıp yükseliyor. Diliyoruz ki bu alçalma daha da devam etmesin” dedi.

Yerel halktan Seyithan Söylemez (75)’de Çelebibağı Mahallesi’nde yaşadığını belirterek “20 yıl önce mahallenin merkezinde yaşarken, evimi sahile yakın yere taşıdım. İlk geldiğimde evimiz gölün kenarındaydı. Aradan geçen zaman içinde Van Gölü bir kilometreden fazla çekilerek evimizin çok uzağına gitti. Hayatımda suyun bu kadar çekildiğini hiç görmedim” dedi.

Diğer yandan ülkemizde son 60 yılda Van Gölü’nün üç katı büyüklüğe sahip yaklaşık 70 gölün kuruduğu göz önünde bulundurulduğunda, en büyük gölümüzün bu denli çekilme yaşaması tüm canlılar adına büyük bir tehdittir. Dünya’da olduğu gibi iklim krizi baskın şekilde ülkemizde de hissedilmeye devam ediyor. Aşırı sıcaklıkların beraberinde yaşadığımız kuraklık sorunu, gıda stoklarımızı tehdit etmeye devam ederken açlık ve su sorunu gelecekte, tüm insanlığın ortak sorunu olmaya devam edeceğini gösteriyor. Sorunlara dayalı geçmiş yüzyıllarda yapılan savaşlar, iklim krizinin gelecekte sadece fiziki değil, sosyo-psikolojik etkilerini gün yüzüne çıkartırken, yaşamın her alanında bizi yok olmaya sürüklüyor…