Binlerce yıldır Marmara Denizi ile Karadeniz arasında yolculuk ederken İstanbul Boğazı koridorundan geçen deniz memelisi yunusların, balıkçı ağlarında biten yaşamlarının son örneği geçtiğimiz gün yaşandı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Deniz Zabıta Amirliği, 22 Şubat günü Çengelköy (Kuleli), Vaniköy, Karaköy ve Büyükdere kıyılarında 4 ölü yunus tespit etti. İBB ekipleri İl tarım Müdürlüğü ve Su Ürünleri Müdürlüğü’nü ararken, ölüm nedenlerinin tespiti için bilim insanlarının incelemesi gerekti. Tırtak cinsi olduğu belirlenen 4 yunus İBB ekipleri tarafından İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi’ne götürülürken üzerlerindeki çizik ve yaralar dikkat çekti. Hayvanları inceleyen İstanbul Üniversitesi (İÜ) Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi ve Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Arda Tonay, hepsinin balık ağları nedeniyle öldüğünü tespit etti.
“Karadeniz’de hassas, Akdeniz’de kritik seviyedeler”
Üç yetişkin erkek tırtak bireyinin ölüm nedenini balıkçılık etkileşimine bağlı olarak ağda boğulma olarak belirlediklerini söyleyen Tonay, “Ölümlerinin üzerinden en fazla yarım gün geçmiş. Tırtakların üzerinde balıkçılık etkileşimini gösteren karakteristik ağ izleri net olarak gözüküyor. İç organ ve dokulardaki hemeorojik yapı, damarların doluluğu ve yemek borusunda bulunan balıklar bu bulguları desteklemektedir. Karadeniz popülasyonun hassas, Akdeniz popülasyonu ise nesli kritik düzeyde tehlike altında olan tırtak türü yunuslar genellikle açık denizde yaşarlar. İstanbul Boğazı’nda ise pelajik balık göçü sırasında gözlenirler. Bu yüzden kıyısal balıkçılıkla etkileşimleri nadirken, ölümleri daha çok gırgır gibi çevirme ağları ile yapılan avcılıklarda gözlenir” dedi.
“Gırgır ağlarını yunusların üzerine atmamak vicdani sorumluluktur”
İstanbul çevresinde gırgır balıkçılığının aktif bir avcılık yöntemi olduğunu belirten Doç. Dr. Tonay, avlanması yasaklanan yunusların korunması için en büyük özeni balıkçıların göstermesi gerektiğini vurguladı. Tonay, “Yunusları ağdan çıkarmak ya da denizde görüldüğünde avı sonlandırmak (ağı mola etmemek) tamamen balıkçıların vicdani sorumluluğundadır. Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) olarak yasal yaptırımların uygulanmasını istiyoruz. Balıkçılar yunuslarla etkileşimlerini azaltmak için en yüksek çabayı göstermelidir. Tarım ve Orman Bakanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı’ndan ulusal ve uluslararası düzeyde korunan tırtakların ölümüne neden olanların bulunmasını ve yasal yaptırımların uygulanmasını talep ediyoruz. 21 Şubat gecesi ve 22 Şubat sabah saatlerinde İstanbul Boğazı ve civarında avcılık yapan her gırgır teknesi zan altında olabilir. Vatandaşlarımızdan ve balıkçılarımızdan bu olay hakkında bilgisi ve görgü tanıklığı olanların vakfımıza başvurmalarını istiyoruz. Biyolojik bir koridor olan İstanbul Boğazı’nda endüstriyel balıkçılık, boğaz ve çevresinde acilen sınırlandırılmalıdır” diye konuştu.
