Bir dalıcı aletli dalıştan (SCUBA, Başlık vb.) sonra serbest dalışın sakıncası olup olmayacağını sormuş. Dalıştan sonra belirli bir süre yapılmaması gereken şeylerden birisi de serbest dalıştır. Bildiğiniz gibi bazı dalışlardan sonra kişide herhangi bir belirtiye neden olmayan (vurgun a yol açmayan) kabarcıklar oluşur ve bunlar “sessiz kabarcıklar” olarak adlandırılır. Bu kabarcıklar genellikle toplar damarlar ile kalbin sağ tarafına, oradan da kalbin kanı akciğerlere pompalaması ile, akciğer atardamarı vasıtası ile akciğerlere doğru yol alır. Yüzeyde oluşan kabarcıkların çapı, akciğerlerdeki alveollerin etrafındaki kılcal damarların çapından daha büyük olduğu için buralarda takılır bir anlamda filtre olur. Ancak bu esnada çevre basıncını arttıracak bir serbest dalış gerçekleştirilir ise, kılcal damarlarda takılmış olan gaz kabarcığının çapı ve hacmi küçülecek, akciğerlerden kalbin sol tarafına geçemeyen gaz kabarcığı, küçülen hacmi nedeni ile akciğerlerden dönen kan içerisine karışıp, sol kalp tarafından vücudun herhangi bir yerine gönderilebilecektir. Bu durum akciğer barotravmalarında görülen “arteriyel gaz embolisi” nde olduğu gibi hayati tehlikeye yol açacaktır.
Peki bu durumda ne yapmayacakmışız?
SCUBA DALIŞLARINDAN SONRA BELİRLİ BİR SÜRE SERBEST DALIŞ YAPMAYACAKMIŞIZ.
Niçin?
NORMALDE BELİRTİYE NEDEN OLMAYACAK SESSİZ KABARCIKLAR KALBİN SOL TARAFINA GEÇEREK HAYATİ TEHLİKE YARATABİLİRMİŞ.
Bu durumda bir başka soru da “ne kadar süre ile dalmamalıyız” olacaktır. Kesin bir hesabı olmamakla birlikte, ben size SCUBA dalışından ne kadar süre ile uçağa binmeyecekseniz, o kadar süre içinde de serbest dalış yapmayın derim.
İstanbul Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı Başkanı
DAN Türkiye Tıbbi Direktörü Prof. Dr. Akın Savaş Toklu
