Pera Palas’a gitmek için Kartal İstimbotuna bindi

Resmi kaynaklara göre Kurtuluş Savaşı Atatürk’ün Samsun’a çıktığı 19 Mayıs 1919 günü başlarken, ABD’li tarihçi Prof. Dr. Stanford Shaw, Atatürk’ün 5 Kasım 1918 günü İskenderun’u işgal etmek isteyen düşman güçlerine ateş açılması emriyle direnişi başlattığını iddia etmişti. Orduları dağıtılmış ve devlet yönetimi sarsıntıya uğramış Anadolu halkının, güçlü ordulara sahip işgalcileri yeneceğinin işareti olan “Geldikleri Gibi Giderler” sözleri ise 13 Kasım 1918 günü söylenmişti. Mondros Ateşkes Antlaşması ile dağıtılan Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı görevinden alınan Mirliva (Tümgeneral) Mustafa Kemal, Adana’dan bindiği trenle geldiği Haydarpaşa garında işgal donanmasıyla karşılaşmıştı. Karaköy’e geçip oradan Pera Palas’a gitmek için kendisini bekleyen Kartal istimbotunun güvertesinde, 61 savaş gemisinden oluşan işgal donanmasına karşı söylenen sözleri, İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünden Dr.Öğr.Üyesi Zekeriya Türkmen yorumladı.

“13 Kasım 1918’de başlayan işgal gittikçe tüm şehir ve ülke sathında derinleşti”

Kurmay Albay Mustafa Kemal’in, Çanakkale’de 1. Dünya Savaşı’nın kaderini değiştirdiğini belirten Türkmen, Conkbayırı ve Anafartalar muharebelerindeki olağanüstü komutanlık yeteneği tanındığını belirtti. Dr. Türkmen, ” Mustafa Kemal, 30 Ekim 1918’de Mondros’un imzalandığı gün Alman Liman von Sanders’in yerine Yıldırım Ordular Grup Komutanlığına atanmıştı. 10 Kasım 1918’e kadar Hatay-Halep-Deyrizor kuzey hattında son birliklere savunma düzeni aldırdı ve İngiliz ilerleyişini durdurdu. Ordunun elindeki silahları halka dağıtarak milli direnişin temellerini attı. Ordular dağıtılınca, 13 Kasım 1918 günü yaveri Cevat Abbas ile Haydarpaşa istasyonuna ulaştı. Yanında yakın arkadaşı Dr. Rasim Ferit Bey de vardı. Aynı anlarda 61 gemiden oluşan işgal donanması, İstanbul Boğazı’na giriyordu. Haliç, Sarayburnu ve Beşiktaş açıklarına demirlemişlerdi. İtilaf Devletleri, savaştan yenik çıkmış Osmanlı Devleti’nin topraklarını paylaşmak istiyorlar, sokaklarda gövde gösterisini yapıyorlardı. 13 Kasım 1918’de başlayan işgal gittikçe tüm şehir ve ülke sathında derinleşti” dedi.

Geldikleri Gibi Giderler

Mustafa Kemal’in Dr. Rasim Ferit ve yaveri Cevat Abbas ile Harbiye Nezareti’nin gönderdiği Kartal istimbotuna binerek Haydarpaşa’dan ayrıldığını belirten Türkmen, tarihe geçen sözlerin İtilaf donanmasının arasından geçerken söylendiğini belirtti. Türkmen, “Atatürk’ün, buğulu gözlerle uzaklara bakıp ‘Akıtılan kanları, on binlerce şehidi bunun için mi verdik’ diye sorguladığı bir gerçektir. Gözleri parlayan, kaşları çatılan Mustafa Kemal’in kararlı şekilde söylediği ‘Geldikleri Gibi Giderler’ sözü mücadelede kararlı olduğunun dışa vurumuydu. İşgal İstanbul’unda kaldığı zamanlarda çevresindekilere ‘Keşke İstanbul’a gelmeseydim, bu elim manzarayı görmeseydim, Anadolu’da mücadeleye atılsaydık” dediği belirtilir.” dedi.

“İlk Ateş”

Türkmen, Türk Tarih Kurumu tarafından Hizmet Madalyası ile ödüllendirilen ABD’li tarihçi Prof. Dr. Stanford Shaw’un, Kurtuluş Savaşı tarihini 19 Mayıs 1919’dan önce başlattığını hatırlattı. Ankara’da yakın dönem Türk tarihi konusunda kendisiyle fikir alışverişinde bulunduklarını söyleyen Dr. Türkmen, “Yeni bulunan belgelere göre Mustafa Kemal, 5 Kasım 1918 tarihinde İskenderun-Adana bölgesini işgal etmek isteyen İngiliz ve Fransızlara karşı 20.Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa’ya, ‘ateş edilmesi emrini’ vermişti. Hatta bir İngiliz vapuru batırılmıştı. Tarihçi Cezmi Yurtsever, “İlk Ateş” adlı eserinde bunun belgesini yayımlamıştır. Mustafa Kemal Paşa’nın işgale karşı ülke savunması konusundaki bu kararlılığı son derece önemlidir.” İfadelerini kullanmıştır.https://www.youtube.com/watch?v=fRo6zpargiI

İşgal İstanbul’u iyi incelenmeli

Yarı batık ve hurdaya çıkartılmak için bekletilirken tarihe kazandırılan Kartal istimbotunun sembol bir deniz aracı olduğunu belirten Dr. Türkmen, ” Mustafa Kemal Paşa’nın Kartal’ın güvertesinde söylediği sözler, Türk istiklal mücadelesinin başlayacağına dair, kurucu önderin kararlılığıdır. Tıpkı Nusret mayın gemisi gibi çürümeye terk edilirken kurtarılması ve anıt müzeye dönüştürülmesi çok önemli. 13 Kasım 1918’de başlayıp 6 Ekim 1923 tarihinde Türk Ordusunun İstanbul’u kontrol altına almasına kadar geçen sürede işgal İstanbul’uyla ilgili tarihi açıdan tam bir psiko-sosyal tahlil henüz yapılmadı.” diye belirtmiştir.

Osmanlıca fotoğrafı ilk kez Milliyet’te

Mirliva Mustafa Kemal’in güvertesinde Geldikleri Gibi Giderler sözlerini söylediği Kartal istimbotu, 2016 yılında denizciler tarafından bulunarak yenilenmişti. Yakın zamanda Beşiktaş Meydanı’nda İstanbul’un ilk anıt gemisi olması beklenen Kartal istimbotunun, 1 Kasım 1928 tarihindeki harf devriminden önceki fotoğrafı bulundu. Salt Galata arşivinden ilk kez paylaşılan fotoğrafta Kartal istimbotun güvertesindeki Osmanlıca yazı dikkat çekiyor.