ANADOLU MAVİSİ- ATATÜRK’ÜN GEMİLERİ Haberleri

Tarihlerin 30 Ekim 1918’i gösterdiği bir sonbahar gününde Limni Adasının Mondros limanında, Britanya Kraliyet Donanmasına ait Lord Nelson sınıfı zırhlı bir dretnot demirliydi. HMS Agememnon isimli bu zırhlı dretnot, o gün, yüzyıllarca belki de bin yıllarca unutulmayacak olan bir mütarekeye (bırakışma) ye tanıklık etmekteydi. İngiltere’nin Akdeniz Filosu Komutanı Amiral Sir Somerset Arthur Gough-CALTROPHE ile Osmanlı Devleti Bahriye Nazırı Albay Hüseyin Rauf ORBAY arasında imzalanan ve 25 maddeden oluşan bahse konu mütareke, aynı zamanda son altı yüzyılın haşmetli İmparatorluğu Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşından mağlup olarak ayrılmasını da belgeliyordu.
Ve ne hazindir ki, Osmanlı Devletinin başkenti İstanbul’u yani payitahtı işgal etmek için 1915 yılı başlarından itibaren Çanakkale Boğazını zorlayan müttefik işgal ve istila ordusu, hem 18 Mart 1915 te denizde, hem de 25 Nisan 1915 te başlayıp 09 Ocak 1916 da Çanakkale’yi terk ettikleri kara muharebelerindeki mağlubiyetlerine rağmen, Mondros Mütarekesinin 1’inci maddesine dayanarak, 06 Kasım 1918 tarihinden itibaren Çanakkale Boğazından geçmeye başlayarak, 13 Kasım 1918 tarihinden itibaren İstanbul sularına demirliyor ve askerlerini karaya çıkarmak suretiyle İstanbul işgal ediliyordu. İşgal donanmasının önce 63 daha sonra 11 ve bir Yunan zırhlısının da katılımıyla 73 parçalık gemisi artık İstanbul önlerindeydi. İşte o gün böylesine kara ama kapkara bir gündü.

Rusya Federasyonu, 1991’deki kuruluşundan beri kutladığı 9 Mayıs Zafer Günü’nü silahlı kuvvetlerinin gövde gösterisiyle gerçekleştirdi. Eski Sovyetler Birliği’nin İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’nı mağlup etmesinin 80. yıl dönümü olan 9 Mayıs, Rusya’nın başkenti Moskova’da kutlandı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya’nın Zafer Günü kutlamaları için Kızıl Meydan’da düzenlenen geçit töreninde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile kürsüde yer aldı.

Türk insanının yüreğinde derin izler bırakan ve yakın tarihimizin en büyük askeri kazalarından biri olarak hatırlanan Dumlupınar unutulmadı. Akdeniz’de katıldığı NATO tatbikatından dönerken 4 Nisan 1953 günü İsveç bayraklı yük gemisi Naboland ile çarpışarak batan TCG Dumlupınar denizaltısı 72 yıl sonra anılıyor. DUMLUPINAR denizaltı gemimiz 4 Nisan 1953 gecesi 86 mürettebatıyla birlikte Ege Denizi’nde katıldığı NATO tatbikatından Gölcük’teki ana üssüne dönüyordu. Dumlupınar, Saat 02’10’u gösterdiğinde Çanakkale Boğazı’nın Nara Burnu mevkiinde ilerliyordu. Güvertesine hava almak için çıkan 8 askerimiz, İstanbul yönünden gelen İsveç bandıralı NABOLAND adlı şilebini fark ettiklerinde şiddetli bir çarpışmayla denize düştüler. DUMLUPINAR denizaltı gemimiz ön taraftan büyük yara almış, kısa bir süre içerisinde burun üstü Çanakkale Boğazı’nın soğuk ve karanlık sularına gömülmüştü. Denize düşen askerlerimiz oluşan anafora olağan üstü direnç gösterip kurtulmaya çalışırken NABOLAND ‘dan atılan ışıklı can simitleri ve suya indirilen filikalar yardımıyla hayata tutunabildiler. 8 askerimizden sadece 5 kişi bu şansı yakalayabildi 3’ü deniz yüzeyinde şehit oldu. Yaşanan can pazarından kurtulmayı başaran 22 askerimiz kıç torpido dairesine sığınarak kapakları kapatmıştı. Gemimiz 84 metre derinlikte dibe oturduğunda ilk olarak geminin yerini belli edecek BATTI ŞAMANDIRASINI fırlattılar. Gün aydınlandığında şamandırayı fark eden gümrük motoru II. Çarkçısı Selim Yoludüz şamandıranın kapağını kaldırarak telefonu eline aldı.

Türk denizciliğinin gelişmesi ve Mavi Vatan ülküsünün daha iyi anlaşılması için Amiral Cem Gürdeniz tarafından kurulan Koç Üniversitesi Denizcilik Forumu (KÜDENFOR), 2025 yılının ilk etkinliğini Kurtuluş Savaşında Türk Denizcisi başlıklı yapacak. Denizcilik sektörünün duayen ismi Kaptan Refik Akdoğan, 21 Ocak 2025 Salı günü 14.00-17.00 saatleri arasında Rahmi Koç Müzesi’nin Fenerbahçe Vapuru Alt Salonu’nda gerçekleştireceği ‘Kurtuluş Savaşında Türk Denizcisi’ konulu seminer ile bilgi ve tecrübelerini paylaşacak.

Kurtuluş Savaşı’nın işaret fişeği olarak yorumlanan ve Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk tarafından söylenen “Geldikleri Gibi Giderler” sözlerinin ev sahibi Kartal istimbotun 1918 yılındaki görüntüsü bir modelde canlandırıldı. 1911 yılı Hollanda yapımı Kartal istimbot, gemi modelcisi İbrahim Kartal tarafından 107 yıl önceki haliyle anlatıldı. Tuzla’da tek edilmiş şekilde bulunduktan sonra tamamen yenilenen ve İstanbul’un ilk anıt gemisi olması beklenen Kartal istimbotun modelini yaklaşık 1 yılda tamamladığını söyleyen İbrahim Kartal, “Uzun araştırmalarla ve şimdiye kadar yapılan çalışmalar hakkında bilgi sahibi olarak modeli ortaya koydum. 1918’deki o büyük meydan okumanın ruhunu anlatabildiysem ne mutlu bana” dedi.

CUMHURİYETİN DENİZCİ KADINLARI, Büyük Atatürk’ün önderliğinde kurulan şanlı cumhuriyetimizin 101. yılına adanan bir projedir. 4,5 yıl süren ulusal kurtuluş savaşımızın ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti, pek çok özelliğiyle dünya uluslarına da örnek olmuştu. Siperlere cephane taşıyan, erkek kıyafetiyle at sırtında düşmana taarruz eden, cephe gerisinde şifa ve merhamet dağıtan kadınlar vardı. Peki ya, milli mücadelenin ardından başlayan uygarlık savaşında rol alan kadınlar. Bu şanlı tarihin yazılmasına katkı sağlayan kadınlardın aslında anmak istediğimiz. Her biri bir deniz feneri gibi parıldayan, yol gösteren, umut veren kadınlardır hatırlatmak istediğimiz. Türk kadınının Türkiye Cumhuriyeti’ndeki sarsılmaz yerinin anlatıldığı “Cumhuriyetin Denizci Kadınları” projesi geçmişten geleceğe yüklendiğimiz tarihsel sorumluluğumuzun dile gelmesidir.

Mustafa Kemal 23 Nisan 1920 tarihinde Millet Meclisini dünyaya ilan ettikten sonra Bakanlar Kurulu ilk toplantısında Rusya’dan askeri yardım talep edilmesine karar verdi. Nitekim 3 gün sonra Lenin’e ünlü 26 Nisan mektubu yazıldı.

UMUR-I BAHRİYE MÜDÜRLÜĞÜ KURULUYOR
Rusya’nın mali yardım ile cephane yardımını kabul etmesi üzerine Karadeniz faaliyetleri başta olmak üzere deniz işlerini planlamak ve yürütmek için 10 Temmuz 1920 tarihinde Ankara’da Umur-ı Bahriye Müdürlüğü teşkil edildi. 5 dairesi olan bu müdürlüğün en önemli görevi Eylül 1920 sonrası Rusya’dan deniz yolu ile gelen lojistik desteği organize etmekti. Umur-ı Bahriye Müdürlüğü Trabzon, Samsun, Amasra, Eğirdir gölünde görevlendirmeler yapmıştı.

Kurtuluş Savaşı’nın işaret fişeği kabul edilen “Geldikleri Gibi Giderler” sözleri, 106 yıl önce tam da bugün Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk tarafından söylenmişti. 3 günlük tren yolculuğunun ardından geldiği Haydarpaşa Garının iskelesinde kendisini bekleyen Kartal(o zaman Entreprise) isimli istimbota bindiğinde, aziz İstanbul’u işgal eden 55 gemilik armadayı gördüğünde dudaklarından dökülen 3 kelimelik tanımlama, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulacağını müjdeliyordu aslında. Hurdaya ayrılmak üzere beklerken bir grup denizci tarafından bulunarak tarihe kazandırılan Kartal istimbot, İstanbul Tersane Komutanlığı tarafından korunurken İstanbul halkıyla buluşmak için bekliyor.

Ölümünden 86 yıl sonra, ilkeleri ve düşünceleri bu denli önemsenen, halen dikkate alınan çok az lider kalmıştır dünyada. Yirminci yüzyıla başarıları ve çok yönlü kişiliği ile damgasını vurmuş olan Atatürk, yalnızca toplumumuzda değil, dünyanın dört bir yanındaki mazlum milletler tarafından da sevgi ve saygıyla anılmaktadır.
Bir insanın, düşünceleri, önerileri ve öngörüleriyle sürekli anılması, onun evrensel bir öneme sahip olduğunu gösterir. Bu nedenle, her yıl 10 Kasım, kuru bir anma günü olmaktan çok ötededir; toplumun içtenlikle kutladığı, Atatürk’ün düşüncelerinin önemini daha iyi anladığı bir gündür. Atatürk’ün kısa sürede gerçekleştirdiği işler ve miras olarak bıraktığı eserler, bugün dahi önemi hakkında yapılan konuşmalar ve tartışmalarla canlılığını korumaktadır.

10 Kasım 1938 günü 09.05’te hayata gözlerini yuman Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ü anmak için şimdiye kadar yapılan en büyük deniz etkinliği gerçekleşecek. Sosyal sorumluluk etkinlikleri ve ulusal günlerdeki tavırlarıyla bilinen Derinlere Saygı Dalışı Topluluğu’nun organizasyonuyla Türkiye genelinde 25 farklı yerde yaklaşık 250 dalgıç 10 Kasım 9.05’te su yüzeyine Atatürk posterleriyle çıkacak. İngiliz ressam Ned Pamphillon’un yaptığı “Atatürk’ün Gözleri” yağlı boya tablosuyla satha çıkacak dalgıçlar Cumhurbaşkanı Atatürk’ün ölümsüzlüğünü kanıtlarken şimdiye kadar yapılan en büyük saygı dalışına da imza atacak. Elazığ, Antalya, Çanakkale; Hatay, Kocaeli, Bodrum, Fethiye, Kaş gibi yerlerde aynı anda yapılacak dalışın merkez üssü ise atamızın hayata veda ettiği Dolmabahçe Sarayı önü olacak. İstanbul Boğazı’nın Dolmabahçe kıyılarında dalacak dalgıçlar Dolmabahçe’ye gelen cumhuriyet tutkunlarına görsel bir güzellik sunacak.